Handgeschreven proces-verbaal of ambtelijk verslag van een marktcontroleur. groote leugenaar, als je je uitgeeft voor politie-agent, dan heb jij geen bevoegdheden voor. Ik was tenslotte genoodzaakt hem vast te pakken en te gelasten met mij mede te gaan naar het Bureau van Politie Singel. Hij verzette zich hevig en werd daarin geholpen door een mij onbekend persoon, welke later bleek te zijn, zijn zoon genaamd:

ELIAS MESSCHER
geb: 6 November 1917 te Amsterdam
van beroep: lompensorteerder - Nationaliteit Nederlander
wonende: Rapenburg 36 II. Amsterdam Centrum.

Ik had dus toen twee tegenstanders, om hen beiden mede te voeren naar bovengenoemd Politiebureau. Zij verzetten zich beiden met geweld en hebben mijn linker mouw van mijn regenjas stuk, zoodat deze ernstig beschadigd is en voor welke schade ik vergoeding zal eischen.
Ook voegde Joseph Messcher mij nog toe: "Kom als je me beet durft te pakken, zal ik je een klap geven dat je geen bak meer kunt zeggen."

Ik kreeg eindelijk assistentie van twee agenten in uniform en met hun assistentie heb ik beide personen overgebracht en voorgeleid bij den Heer Hulpofficier van Justitie, Commissaris van Politie in de 4e Sectie 1e Afdeeling, Bureau van Politie, Singel. Amsterdam Centrum, alwaar ik tegen Joseph Messcher p.v. heb opgemaakt op grond van art 544, sub a, A.P.V. (innemen van standpl. zonder vergunning) gevolgd door beleediging, hoon en bedreiging, en tegen zijn zoon Elias Messcher idem art 180 W.v.S. plus verhinderen van het op rechtmatige wijze uitoefenen van mijn functie.

Mede op verzoek van de politie verzoek ik, indien mogelijk, tegen deze personen administratieve strafmaatregelen te nemen, betreffende de marktverordening.

De controleur
[Handtekening: S. Braak]* Het document is een verslag van een escalatie op of nabij een Amsterdamse markt. Een controleur (waarschijnlijk van de marktpolitie of een marktinspecteur) spreekt Joseph Messcher aan op het illegaal innemen van een standplaats (Art. 544 APV). De situatie escaleert wanneer Messcher de autoriteit van de controleur betwist ("je bent geen echte agent").

Wanneer de controleur overgaat tot aanhouding, ontstaat er een fysieke worsteling waarbij de zoon, Elias Messcher, zijn vader te hulp schiet. Hierbij wordt de regenjas van de ambtenaar vernield. Uiteindelijk moeten geünformeerde agenten eraan te pas komen om de twee mannen over te brengen naar het bekende politiebureau aan de Singel. De controleur verzoekt niet alleen om strafrechtelijke vervolging (voor belediging en wederspannigheid, Art. 180 WvS), maar ook om administratieve maatregelen (zoals het intrekken van marktvergunningen). Dit document biedt een inkijkje in de sociale geschiedenis van Amsterdam en de handhaving van marktverordeningen. De namen Joseph en Elias Messcher zijn typerend voor de Joodse bevolking van Amsterdam in die tijd; de Rapenburg was een straat in de oude Joodse buurt (de Jodenbuurt).

Uit archiefonderzoek (zoals het Joods Monument) blijkt dat de hier genoemde Elias Messcher (geboren 6 november 1917) inderdaad heeft bestaan en een lompensorteerder was. Tragisch genoeg is hij, net als veel andere bewoners van de Rapenburg, tijdens de Tweede Wereldoorlog weggevoerd en in 1943 in Sobibor vermoord. Dit document legt dus een alledaags, fel conflict vast uit een wereld die kort daarna door de Holocaust zou worden vernietigd. S. Braak Politie