Ambtsrapport / Proces-verbaal van bevindingen. 24 augustus 1941. Een ambtenaar van het Marktwezen, tevens onbezoldigd veldwachter. De Inspecteur voor het Marktwezen te Amsterdam. Amsterdam 24 Augustus 1941.

No 72/56/1 M.1041 25/8 m. Dir.

Aan den Heer Inspecteur
voor het Marktwezen
te Amsterdam

Rapport.

Hedenmiddag, Zondag den Vier en twintig-
sten Augustus Negentien Honderd en Een en Veertig, bevond ik
mij in burger gekleed, op den openbaren weg, de brug over het
Rokin voor de Langebrugsteeg, belast met de controle op de
naleving der ventverordening.
Op bovengenoemde datum, om ± 12.50 namiddag
trof ik onder andere aan de welbekende venter:
JOSEPH - MESSCHER
geboren 3 November 1884 te Amsterdam
wonende Rapenburg 36 II Amsterdam - Centrum.

Ik controleerde zijn ventvergunning - Serie 22, No. 7,
voor Aardappelen Groente en Fruit in het Stadsdeel Centrum en bevond
deze in orde. Ik maakte echter de opmerking tegen hem, dat hij zonder
vergunning van de Regeerings-Commissaris dezer Gemeente geen
standplaats in mocht nemen met zijn kar met fruit, en zich
dus moest verwijderen. Hij beloofde mij dit te zullen doen.
Toen ik even later dezelfde plek weer passeerde
stond Messcher luidkeels zijn fruit ten verkoop aan te bieden aan
de bezoekers van het Binnen-Gasthuis. Ik gelastte hem daarop
op en door te rijden, waarop hij mij uitschold en schreeuwend
toevoegde: "Jij bent maar opzichter, ik kan jou heel goed, en jij
hebt geen recht om mij weg te jagen", hij ging op onbeschofte wijze
te keer en schold mij op een onfatsoenlijke wijze uit. Hoewel ik
mij behoorlijk gelegitimeerd had als Ambtenaar van het Marktwezen,
tevens onbezoldigd veldwachter dezer Gemeente, door het vertoonen
van mijn ambtspenning met lint, deed ik dit ten slotte
nog eens dus toonde wederom mijn ambtspenning met lint,
waarop ik hem gelastte zich te verwijderen.
Hoonend en onbeschoft antwoordde hij mij, dat
hij maling had aan mijn politie-penning en benevens en ten aanschouwe
van een zeer talrijk publiek voegde hij mij toe: "Man je bent een... Het document is een formeel verslag van een confrontatie tussen een marktinspecteur (die in burgerkleding werkte) en een straatverkoper. De kern van het conflict is een overtreding van de standplaatsvergunning: hoewel Messcher een vergunning had om te venten (rond te trekken), mocht hij niet stilstaan op een vaste plek zonder aanvullende toestemming van de Regerings-Commissaris. De rapporteur legt de nadruk op de mondige en agressieve reactie van de verkoper, die de autoriteit van de ambtenaar openlijk in twijfel trok en hem beledigde voor het oog van het publiek. Het taalgebruik is ambtelijk en juridisch van aard, bedoeld om een dossier op te bouwen voor verdere disciplinaire of strafrechtelijke maatregelen. Dit rapport is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De term "Regeerings-Commissaris" verwijst naar de door de bezetter aangestelde burgemeester Edward Voûte, die deze titel droeg nadat de gemeenteraad buitenspel was gezet. De schaarste aan voedsel en de strikte regulering van de handel maakten de controle op venters in deze periode zeer streng.

De genoemde Joseph Messcher (1884) was een Joodse Amsterdammer. In de context van 1941, waarin de vervolging van Joodse burgers door de bezetter steeds heviger werd, was een dergelijke openlijke confrontatie met het gezag extra riskant. Historische bronnen bevestigen dat Joseph Messcher later is gedeporteerd; hij kwam in 1943 om in het vernietigingskamp Sobibor. Dit document werpt daarmee een licht op de dagelijkse overlevingsstrijd en de spanningen op de Amsterdamse straten in oorlogstijd. Marktwezen Politie