13 Augustus 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam). 77/42/3 M
1 (Handgeschreven: Verzonden 15/8) (Paraaf)
G.
13 Augustus 1941.

Straf J.M.Bommels
Centrale Markt.

                          den Heer Wethouder
                               voor de Levensmiddelen,
                                    <u>A l h i e r</u>.

      In bylage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 11 Augustus jl. door den contrôleur D.H.V. Schiermeier van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blykt, dat J.M.Bommels, wonende Elandsstraat 35, wien als overkruier toegang is verleend tot de Centrale Markt, zich aldaar heeft schuldig gemaakt aan diefstal van pruimen en druiven, ten nadeele van den grossier J.Pouw, gevestigd op de Centrale Markt. Terzake van dit feit is geen proces-verbaal opgemaakt, daar voornoemde grossier geen aangifte by de Politie wilde doen. Bommels voornoemd is, ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, dezerzyds gestraft met ontneming van het recht van toegang tot die markt voor den tyd van veertien dagen, namelyk van 14 tot en met 27 Augustus 1941.

      Ik ben van meening, dat Bommels in verband met den door hem gepleegden diefstal voor langeren tyd van de Centrale Markt moet worden geweerd en ik geef U mitsdien beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat Bommels in aansluiting op myn straf, overeenkomstig het bepaalde in het tweede lid van bovenaangehaald artikel, door den Regeeringscommissaris voor Amsterdam wordt gestraft met ontneming van het bedoelde recht voor den tyd van vier maanden, zulks met ingang van 28 Augustus 1941.

      J.M.Bommels voornoemd heeft zich tevoren nimmer aan eenig strafbaar feit op de Centrale Markt schuldig gemaakt.

                                         De Directeur, Dit document is een ambtelijke correspondentie betreffende een tuchtmaatregel tegen een 'overkruier' (een sjouwer of transporteur) op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn:

1. Het Vergrijp: J.M. Bommels is betrapt op het stelen van fruit (pruimen en druiven) bij grossier J. Pouw op 11 augustus 1941.
2. Afhandeling: Hoewel de bestolene geen politieaangifte wilde doen, heeft de marktadministratie zelf een straf opgelegd op basis van het Marktreglement: een toegangsverbod van 14 dagen.

3. Verzwaring: De Directeur acht deze straf onvoldoende en verzoekt de Wethouder om de Regeeringscommissaris een veel zwaardere straf te laten opleggen, namelijk een toegangsverbod van vier maanden. Dit is opvallend omdat Bommels geen eerdere overtredingen op zijn naam had staan. Het document dateert van augustus 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De context is cruciaal voor het begrip van de strengheid:

4. Voedselvoorziening: Tijdens de oorlog was de voedselvoorziening streng gereguleerd en schaars. Diefstal op de Centrale Markt, het hart van de Amsterdamse voedseldistributie, werd daarom zeer hoog opgenomen als een economisch delict en een verstoring van de openbare orde.

5. Bestuurlijke structuur: De brief noemt de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam". In maart 1941 had de bezetter de gemeenteraad en wethouders buiten spel gezet en burgemeester De Vlugt vervangen door een regeringscommissaris (E.J. Voûte). Hoewel de brief nog aan "den Heer Wethouder" gericht is (mogelijk een overblijfsel van de oude hiërarchie of gericht aan de betreffende ambtenaar die de portefeuille beheerde), ligt de uiteindelijke strafbevoegdheid bij de door de nazi's aangestelde commissaris.
6. Elandsstraat: De genoemde Elandsstraat ligt in de Jordaan, een wijk die destijds bekend stond om haar arbeidersbevolking die zwaar getroffen werd door de oorlogsomstandigheden. D.H.V. Schiermeier E.J. Vo J. Pouw J.M. Bommels Politie