Brief (getypt met handgeschreven handtekening en aantekeningen) 19 november 1941 L. Wins, Nieuwe Amstelstraat 18'', Amsterdam De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam Amsterdam 19 November 1941

Den Heer Directeur
v.h. Marktwezen
Alhier.
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

      Mijne Heren,

            Hierbij verzoek ik U mij toestemming te wille
geven voor het gebruiken van een eigen kraam.
Ik sta reeds jaren met Textiel op het Waterlooplein, had
daar echter altijd een stal in huur. Een dezer dagen heeft
men gepoogd in mijn loods in te breken, wat voor mij aan
leiding is geweest deze loods te ontruimen. De goederen
kon ik in mijn wonig opslaan, de kraam weet ik echter
niet te plaatsen. Als ik er nu op de markt gebruik van
mag maken, zou dit een goede oplossing zijn.
Hopende een gunstig antwoord van U te mogen ontvangen
teken ik,
                                    Hoogachtend
                                    p/o L. Wins.

L. Wins
Nw. Amstelstraat 18''
Alhier.

--- In deze brief verzoekt L. Wins de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om toestemming voor het gebruik van een eigen kraam op de markt van het Waterlooplein. Wins verklaart dat hij daar al jarenlang in textiel handelt, waarbij hij voorheen altijd een vaste standplaats ("stal") huurde.

De aanleiding voor dit verzoek is een veiligheidsincident: een poging tot inbraak in zijn opslagloods. Hierop heeft hij de loods leeggehaald. Terwijl hij zijn handelswaar thuis kan opslaan (in de brief gespeld als "wonig"), heeft hij geen ruimte voor de kraam zelf. Het mogen gebruiken van de eigen kraam op de markt zou voor hem de logistieke problemen oplossen.

De brief is formeel van toon, maar bevat een kleine spelfout ("wonig" in plaats van "woning"), wat vaker voorkwam bij getypte correspondentie uit die tijd. De ondertekening geschiedt "per order" (p/o), wat suggereert dat iemand anders namens L. Wins heeft getekend of dat het een standaard administratieve handeling betrof.

--- De datum van de brief, 19 november 1941, is historisch zeer relevant. Nederland was op dat moment ruim anderhalf jaar bezet door nazi-Duitsland. De anti-Joodse maatregelen volgden elkaar in deze periode in hoog tempo op.

Het Waterlooplein lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De markt aldaar was een essentieel onderdeel van het economische leven voor veel Joodse Amsterdammers. De achternaam "Wins" is een bekende Joodse naam in Amsterdam en het adres (Nieuwe Amstelstraat 18) bevindt zich direct naast de Portugese Synagoge, midden in de Joodse wijk.

In september 1941 waren er al specifieke verordeningen van kracht geworden die de bewegingsvrijheid van Joodse markthandelaren inperkten; zij mochten op dat moment vaak alleen nog op specifieke "Joodse markten" staan. De inbraakpoging waarover Wins spreekt, kan gezien worden in het licht van de toenemende wetteloosheid en onveiligheid waar de Joodse bevolking mee te maken kreeg. Documenten zoals deze geven een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de administratieve hindernissen voor kleine ondernemers in een stad onder bezetting, vlak voordat de grootschalige deportaties zouden beginnen.