Afschrift van een promotionele tekst/circulaire voor een geneesmiddel. 16 september 1939. Kruidkundig Laboratorium, Waldecklaan 18, Hilversum (onder leiding van S. Spaan). Behoort bij brief no.24/24/3 M. d.d. 16 September 1939 aan den Heer
Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

AFSCHRIFT.

KRUIDKUNDIG LABORATORIUM.
Waldecklaan 18 Hilversum Postrekening 342706

L.S.
Speciale aandacht en steeds grootere belangstelling vraagt het nieuwe
geneesmiddel
"TONICALINE".
Dagelijks stijgen de attesten van genezenden van dit wondervolle Homoeopa-
tische product. GEEFT GEEN ENKELE MOEITE MET INNEMEN. Werkt zachter, maar
ook doeltreffender dan eenig ander geneesmiddel. Probeert U het eens met
deze nieuwe wetenschappelijke vinding. U zult versteld staan.
Aanbevolen door vele Homoeopatische geneesheeren.
"TONICALINE" (Homoeopatische druppels). Wettig gedeponeerd.
Door het gebruik van TONICALINE (het snelst werkende extract) zal in den
kortst mogelijken tijd elke storing in het lichaam in- en uitwendig ver-
beterd worden.
TONICALINE voldoet aan de hoogste eischen van zuiverheid en is vrij van
schadelijke bestanddeelen. ONFEILBAAR, ZENUWSTILLEND MIDDEL.
TONICALINE helpt direct bij zware gevatte kou, rheumatiek, ischias, jicht,
griep en influenza, spit in den rug, spier- en lendepijn. Is men hieraan
lijdende, zoo neme men voor 't naar bed gaan 10 à 15 druppels op een kopje
warme melk. Is eetlust opwekkend en geneeskrachtig voor maaglijders.
Bij asthmatische aandoeningen, zoo ook bronchitis, slijm- en kinkhoest en
zware langdurige hoest bereide men zelf zijn hoestdrank. Men neme een
glas warm water, waarin opgelost een eetlepel suiker. Dit vermenge men
met 15 druppels Tonicaline en zulks sloksgewijze innemen.
Bij zware hoofdpijn helpt TONICALINE succesvol door een slok water met 7
druppels in te nemen. Tevens bestrijke men het voorhoofd met eenige
druppels. Zoo is men in 5 minuten van de zwaarste hoofdpijn geheel bevrijd.
Wil men met TONICALINE zware tand- of kiespijn doen verdwijnen, dan drenke
men een klein watje in eenige druppels Tonicaline en stoppe dit in den
hollen tand of kies of bestrijke daarmee de pijnlijke plaats van het tand-
vleesch.
Den laatsten tijd bereiken ons n.l. klachten over het vervalschen en na-
maken van Tonicaline. Tonicaline is een niet te evenaren tonicum waarvan
het fabrieksgeheim alleen in handen is en toebehoort aan den fabrikant
den Homoeopaat S.SPAAN, UTRECHT - HILVERSUM.
De echtheid van de eenigst onovertrefbare
"TONICALINE-DRUPPELS"
wordt alleen verzekerd door toe te zien en te eischen op iedere goed
gecapsuleerde flesch de foto met handteekening er doorheen van S.SPAAN.
Hieronder volgt de juiste afbeelding van ons etiket: * Retoriek: De tekst is doorspekt met commerciële superlatieven ("wondervolle", "onfeilbaar", "niet te evenaren") en appelleert aan autoriteit door te verwijzen naar "Homoeopatische geneesheeren" en een "wetenschappelijke vinding".
* Medische claims: Het middel wordt gepresenteerd als een panacee (wondermiddel) voor een extreem breed scala aan uiteenlopende kwalen: van reuma en griep tot kiespijn en astma. De bewering dat men in "5 minuten" van zware hoofdpijn bevrijd is, duidt op een agressieve marketingstrategie die tegenwoordig onder de Geneesmiddelenwet verboden zou zijn.
* Merkbescherming: De tekst sluit af met een waarschuwing tegen vervalsingen. Dit suggereert dat het product destijds succesvol was of dat de fabrikant een aura van exclusiviteit en betrouwbaarheid wilde creëren door middel van een "fabrieksgeheim" en een echtheidskenmerk (de handtekening van S. Spaan). * Historisch tijdsbeeld: Het document dateert van 16 september 1939, slechts twee weken na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In een tijd van toenemende onzekerheid en schaarste (vandaar de correspondentie met de Wethouder voor de Levensmiddelen) was er vaak een markt voor "versterkende middelen" of tonica.
* Regulering: Het feit dat dit afschrift gericht is aan lokale bestuurders (Wethouder, Directeur Marktwezen), wijst erop dat de verkoop of distributie van dergelijke middelen onder overheidstoezicht stond, mogelijk in het kader van marktvergunningen of de controle op de volksgezondheid en voedselvoorziening.
* Locatie: Het "Kruidkundig Laboratorium" aan de Waldecklaan in Hilversum plaatst dit in de geschiedenis van de lokale nijverheid en de opkomst van de alternatieve geneeskunde in het Gooi in de vroege 20e eeuw. S. Spaan was een bekende figuur in deze kringen.