Archief 745
Inventaris 745-365
Pagina 315
Dossier 39
Jaar 1941
Stadsarchief

Officieel ambtelijk formulier/brief met handgeschreven notities en stempels.

15 februari 1941 (met aanvullende data van 7 februari tot 25 februari 1941).

Origineel

Officieel ambtelijk formulier/brief met handgeschreven notities en stempels. 15 februari 1941 (met aanvullende data van 7 februari tot 25 februari 1941). [Stempel linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 90/7/1 1941
DOORGEZONDEN: 7/2 - '41.

[Handgeschreven tekst bovenaan:]
J. Keus-Toet pl 3 Noordsplein
Vraagt uitstel.

[Rechtsboven handgeschreven:]
294

[Hoofdtekst:]
Aan Den Heer
Inspecteur.

Sinds 6/1 1941 is de plaats no 3 op 't Noordsplein niet bezet en betaald. Wanneer een vaste plaatshouder hetzij naar Duitschland of naar Frankrijk gaat werken en dit officieel vaststaat dan blijft de plaats ter beschikking van betrokkene en wordt vrijgesteld van betaling, gelijk als diegene, die steun geniet.

[Ondertekend rechtsmidden:]
Th. Dijkema

[Notitie rechtsmidden:]
Advies s.v.p.
[Paraaf] 12/2 '41

[Onderaan links/midden:]
Amsterdam 15 Februari 1941.

[Stempel/notitie linksonder:]
Komt niet in aanmerking
voor vrijstelling van betaling
van marktgeld. Werkt in
Frankrijk. [Paraaf]

[Groene pijl wijst naar notitie rechtsonder:]
Tegen inwilliging verzoek
m.i. geen bezwaar, mits Keus
zorgt, dat het ook tijdens afwe-
zigheid verschuldigde marktgeld
wekelijks wordt betaald.
[Paraaf] 20-2-41

[Kleine notitie bij datum:]
25/2/41 [Paraaf]

[Stempel rechtsonder:]
90/7/2 M

[Voetnoot:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoek van mevrouw J. Keus-Toet, een marktkoopvrouw in Amsterdam (plaats 3 op het Noordsplein). Zij verzoekt om vrijstelling van het marktgeld omdat de plaats sinds januari 1941 niet meer wordt ingenomen. De reden hiervoor is dat de plaatshouder (vermoedelijk haar echtgenoot of zijzelf) in Frankrijk is gaan werken.

De ambtelijke molen werkt als volgt:
1. Het verzoek: Er wordt gewezen op een regeling waarbij mensen die in Duitsland of Frankrijk werken, of die in de "steun" (sociale bijstand) zitten, hun marktplaats mogen behouden met vrijstelling van betaling.
2. Het advies: De inspectie oordeelt negatief over de vrijstelling. Men stelt dat de betrokkene "niet in aanmerking komt" voor kosteloos behoud van de plek.
3. Het besluit: Het verzoek om de plaats te behouden (uitstel van inname) wordt wel ingewilligd ("tegen inwilliging verzoek m.i. geen bezwaar"), maar onder de strikte voorwaarde dat het marktgeld wekelijks doorbetaald wordt, ondanks de afwezigheid.

De tekst toont de bureaucratische nauwkeurigheid van de gemeente Amsterdam tijdens de vroege oorlogsjaren, waarbij regels omtrent marktgelden strikt werden gehandhaafd. Het document dateert van februari 1941, een cruciale maand in de Nederlandse geschiedenis (de maand van de Februaristaking). De context van de Tweede Wereldoorlog is direct zichtbaar in de verwijzing naar werken in "Duitschland of naar Frankrijk". Dit duidt op de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz) of het vrijwillig werken in het buitenland, wat in die periode vaak de enige manier was om aan de werkloosheid of armoede te ontsnappen.

De overheid probeerde enerzijds de economie en de markten draaiende te houden, maar wilde anderzijds de inkomsten uit marktgelden niet zomaar opgeven. De vergelijking met "diegene die steun geniet" laat zien dat er specifieke sociale uitzonderingsregels bestonden voor de allerarmsten, maar dat de status van arbeider in het buitenland blijkbaar niet automatisch recht gaf op dezelfde financiële kwijtschelding. De familienaam Keus-Toet is overigens zeer typerend voor de Scheveningse vissersgemeenschap, waarvan velen op de Amsterdamse markten werkten.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoek van mevrouw J. Keus-Toet, een marktkoopvrouw in Amsterdam (plaats 3 op het Noordsplein). Zij verzoekt om vrijstelling van het marktgeld omdat de plaats sinds januari 1941 niet meer wordt ingenomen. De reden hiervoor is dat de plaatshouder (vermoedelijk haar echtgenoot of zijzelf) in Frankrijk is gaan werken.

De ambtelijke molen werkt als volgt:
1. Het verzoek: Er wordt gewezen op een regeling waarbij mensen die in Duitsland of Frankrijk werken, of die in de "steun" (sociale bijstand) zitten, hun marktplaats mogen behouden met vrijstelling van betaling.
2. Het advies: De inspectie oordeelt negatief over de vrijstelling. Men stelt dat de betrokkene "niet in aanmerking komt" voor kosteloos behoud van de plek.
3. Het besluit: Het verzoek om de plaats te behouden (uitstel van inname) wordt wel ingewilligd ("tegen inwilliging verzoek m.i. geen bezwaar"), maar onder de strikte voorwaarde dat het marktgeld wekelijks doorbetaald wordt, ondanks de afwezigheid.

De tekst toont de bureaucratische nauwkeurigheid van de gemeente Amsterdam tijdens de vroege oorlogsjaren, waarbij regels omtrent marktgelden strikt werden gehandhaafd.

Historische Context

Het document dateert van februari 1941, een cruciale maand in de Nederlandse geschiedenis (de maand van de Februaristaking). De context van de Tweede Wereldoorlog is direct zichtbaar in de verwijzing naar werken in "Duitschland of naar Frankrijk". Dit duidt op de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz) of het vrijwillig werken in het buitenland, wat in die periode vaak de enige manier was om aan de werkloosheid of armoede te ontsnappen.

De overheid probeerde enerzijds de economie en de markten draaiende te houden, maar wilde anderzijds de inkomsten uit marktgelden niet zomaar opgeven. De vergelijking met "diegene die steun geniet" laat zien dat er specifieke sociale uitzonderingsregels bestonden voor de allerarmsten, maar dat de status van arbeider in het buitenland blijkbaar niet automatisch recht gaf op dezelfde financiële kwijtschelding. De familienaam Keus-Toet is overigens zeer typerend voor de Scheveningse vissersgemeenschap, waarvan velen op de Amsterdamse markten werkten.

Locaties

Amsterdam.

Kooplieden in dit dossier 99

A B Adriani
A. Cohen Uilenburg 1
A.C. ter Weyden Uilenburg 1
A. Jansen 10.46
A. J. Bogers 2.43
A J Noijen
Aäron van Praag Uilenburg
B. Kinschraper Uilenburg 1
B. Walberstadt Uilenburg
C. Kok Uilenburg
C. Goedhart Waterlooplein Alb.Cuypstraat
C. Goedhart Uilenburg Alb.Cuypstraat
C.J. Vaas Uilenburg } 1 pers.
D. Sebbeler Waterlooplein 2.50
Fa. Gondo
F.X. Waterlooplein 3.19
G. Hak Uilenburg } 2 pers
Brigadier Maas. Uilenburg
J. Triitman 100.-
G. Slikker Waterlooplein Alb.Cuypstraat
G. Slikker Uilenburg Alb.Cuypstraat
H. Hamjé 0495 Uilenburg 1 pers
Alle 99 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6