Handgeschreven verzoekbrief. 31 Maart 1941. L. Worms, Cilliersstraat 25, Amsterdam (Oost). [Linksboven:]
№ 90/15/1 M. 1041 2/4

[Rechtsboven:]
Amsterdam 31 Maart 1941

[Aanhef:]
Aan den Weledelen Heer Directeur van het
Marktwezen te Amsterdam

Geachte Heer [Potloodaantekening:] met hulp

Bij deze richt ik mij tot U met het volgende
verzoek, hopende dat indien eenigzins mogelijk, U dit kunt
inwilligen.
Door de tijdsomstandigheden zie ik mij genood-
zaakt om naast mijn bescheiden inkomen naar een andere
bron hiervoor om te zien.
Tot dat doel verzoek ik U beleefd indien zulks
mogelijk is mij een bescheiden plaats toe te staan op de
zaterdagmarkt in de v/d Pekstraat o/h IJ.
Mijn artikel is sponzen, zeemleder en parfumerien.
Hopende dat U aan mijn verzoek kunt voldoen
verblijf ik in afwachting op eenig antwoord Uwerzijds met
de meeste

Hoogachting
Uw dw. dr.

L. Worms

[Linksonder:]
L. Worms
Cilliersstraat 25
Amsterdam (Oost)

[Rechtsonder:]
9.0

--- * Inhoud: De brief is een formeel verzoek van de heer L. Worms aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De schrijver vraagt om een standplaats op de zaterdagmarkt in de Van der Pekstraat (Amsterdam-Noord). Als reden voert hij aan dat hij door de huidige "tijdsomstandigheden" genoodzaakt is een extra bron van inkomsten te zoeken naast zijn huidige "bescheiden inkomen". Hij specificeert zijn handelswaar: sponzen, zeemleer en parfumerieën.
* Vorm en Toon: De brief is geschreven in een zeer beleefde, bijna nederige ambtelijke stijl ("Weledelen Heer", "Uwerzijds", "dienstwillige dienaar"). Het handschrift is duidelijk en verzorgd.
* Administratieve sporen: De aantekening "met hulp" in potlood suggereert dat de brief wellicht door iemand anders is geschreven namens de heer Worms, of dat hij hulp heeft gekregen bij het formuleren van het ambtelijke verzoek. De diverse archiefnummers wijzen op een formele registratie door de gemeentelijke dienst.

--- * Historische Context: De datum, 31 maart 1941, is cruciaal. Nederland is op dit moment bijna een jaar bezet door nazi-Duitsland. De term "tijdsomstandigheden" is een eufemisme voor de economische ontberingen en de beperkingen die door de bezetter werden opgelegd.
* Persoonlijke Context: De achternaam Worms en het woonadres in de Cilliersstraat (gelegen in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost) duiden met grote waarschijnlijkheid op een Joodse achtergrond van de afzender. In het voorjaar van 1941 werden de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam steeds strenger; Joden werden systematisch uit vele beroepen geweerd en hun bewegingsvrijheid werd beperkt. De noodzaak om extra inkomsten te werven op een markt was voor veel Joodse Amsterdammers in deze periode een bittere overlevingsstrategie, aangezien de armoede in de Joodse wijken snel toenam naarmate men vaker werd ontslagen of eigen zaken werden onteigend. De Van der Pekstraat ligt in Amsterdam-Noord ("over het IJ"), wat voor iemand uit de Transvaalbuurt een aanzienlijke reis betekende om handel te drijven. L. Worms Marktwezen