Een officiële circulaire of begeleidend schrijven bij een vragenlijst. 4 juli 1941. LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM

№ 96/2/M.1941 5/7 [handgeschreven]

No. 1/19.
Gr. e.
Bijlage(n) :

AMSTERDAM,
KEIZERSGRACHT 611.
Telefoon { 40122 / 41122

4-7-'41 [handgeschreven]

[Handgeschreven aantekeningen en parafen:]
m. v. Dir.
M Brouwer
z. t. h.

Naar aanleiding van een opdracht, welke ik van Duitsche zijde ontving, tot het inleveren van bepaalde gegevens verzoek ik U beleefd per omgaande het hierbij ingesloten formulier te willen invullen en zoo spoedig mogelijk aan mijn adres terug te zenden.
Voor terugzending sluit ik een retourenveloppe in.
Gemakshalve sluit ik een formulier in, dat U voor Uw archief behouden kunt.

HET HOOFD VAN DEN GEMEENTELIJKEN LUCHTBESCHERMINGSDIENST,

[Handtekening]

[Rechtsonder handgeschreven getal:] 96 * Type document: Een officiële circulaire of begeleidend schrijven bij een vragenlijst.
* Inhoud: Het hoofd van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst (LBD) vraagt de ontvanger om bepaalde gegevens te verstrekken. Er wordt expliciet vermeld dat dit gebeurt naar aanleiding van een "opdracht van Duitsche zijde".
* Administratieve kenmerken: Het document bevat diverse stempels en handgeschreven nummers die duiden op een zorgvuldige archivering en registratie bij de gemeente. De toevoeging van een extra formulier "voor Uw archief" getuigt van de bureaucratische aard van de dienstverlening.
* Toon: De toon is ambtelijk en beleefd ("verzoek ik U beleefd"), maar de verwijzing naar de Duitse opdracht geeft de dwingende aard van het verzoek aan. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (juli 1941). De Luchtbeschermingsdienst was een civiele organisatie die oorspronkelijk was opgezet om de bevolking te beschermen tegen luchtaanvallen. Tijdens de bezetting werden dergelijke gemeentelijke diensten echter vaak door de Duitse autoriteiten geïnstrumentaliseerd om informatie te verzamelen of om administratieve controle uit te oefenen.

Het feit dat het hoofd van de dienst openlijk verwijst naar de "Duitsche zijde" is typerend voor de manier waarop de Nederlandse bureaucratie in de vroege oorlogsjaren orders van de bezetter communiceerde naar lagere overheden of burgers. Het adres Keizersgracht 611 fungeerde gedurende de oorlog als het hoofdkwartier van de Amsterdamse LBD.