Ambtelijke brief/correspondentie. 9 oktober 1941. De Directeur (ondertekend met een handtekening, mogelijk "W. Miller" of "L.W. Miller"). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier). [Rechtsboven handgeschreven signatuur: W. Miller]

M/HG.

99/3/2 M.
n 2
9 October 1941.

Vaststelling monopolierechten
verschuldigd door N.V. Service
voor het tweede halfjaar 1941. den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder verwijzing naar mijn brief van 9 April 1941 No.99/2/1 M. heb ik de eer U te berichten, dat het monopolierecht voor de N.V. Service, dat bij besluit van 25 April 1941 No.400 L.M.1941 door den Regeeringscommissaris voor Amsterdam voor 1941 voorloopig op een basis van ƒ 400,- per jaar werd vastgesteld en waarvan voornoemde N.V. voor het eerste halfjaar 1941 ƒ 200,- heeft voldaan, thans voor het tweede halfjaar 1941 moet worden bepaald.

In een op 18 September 1941 aan mij gerichten brief, die in afschrift hierbij gaat, geeft de N.V. Service te kennen, dat zij op grond van de ongunstige bedrijfsresultaten die haar bedrijf in het eerste halfjaar 1941 heeft behaald krachtens de voorwaarden van een met haar loopende overeenkomst, over het tweede halfjaar 1941 geen monopolierechten verschuldigd is.

Een door voornoemde N.V. ingediende balans per 30 Juni 1941, die ik U eveneens in bijlage dezes doe toekomen, toont aan, dat de bedrijfsresultaten voor haar bedrijf in de eerste helft van 1941 inderdaad ongunstig zijn geweest.

Naar mijn meening moet de N.V. Service van de verdere betaling van monopolierechten over 1941 worden vrijgesteld.

Ik heb de eer U beleefd in overweging te geven wel te willen bevorderen, dat bij besluit van den Burgemeester wordt bepaald, dat het door de N.V. Service te betalen monopolierecht voor het tweede halfjaar 1941 op nihil wordt vastgesteld. Vooraf ware terzake het advies in te winnen van Uw Ambtgenoot voor de Financiën.

                    **De Directeur,** Deze brief is een formeel advies van een gemeentelijk directeur aan de wethouder voor Levensmiddelen in Amsterdam. De kern van het schrijven is een verzoek om kwijtschelding van zogeheten "monopolierechten" voor het bedrijf N.V. Service.

• Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar een eerdere beschikking van de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" van april 1941, waarbij de rechten op 400 gulden per jaar waren vastgesteld.
• Financiële argumentatie: De N.V. Service heeft aangetoond, middels een balans over het eerste halfjaar van 1941, dat de bedrijfsresultaten "ongunstig" zijn. Op basis van de contractvoorwaarden zou het bedrijf bij dergelijke resultaten geen rechten verschuldigd zijn.
• Besluitvorming: De directeur adviseert de wethouder om de Burgemeester te laten besluiten de heffing op "nihil" te zetten, na overleg met de wethouder van Financiën. Het document dateert uit oktober 1941, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De administratieve structuur van Amsterdam was in deze periode aangepast; de term "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" verwijst naar de regeringscommissaris (vaak de NSB-burgemeester of een door de bezetter aangestelde functionaris) die toezicht hield op het gemeentebestuur.

De "monopolierechten" waren waarschijnlijk vergoedingen die bedrijven aan de stad betaalden voor het exclusieve recht om bepaalde diensten of goederen te leveren (vergelijkbaar met een concessie). De brief illustreert de economische malaise in die periode: zelfs gevestigde bedrijven met monopolieposities leden verliezen door de oorlogsomstandigheden, schaarste en distributiemaatregelen, waardoor de gemeente genoodzaakt was heffingen te laten varen.