Dienstbrief / Circulaire (typedocument met stempels en handgeschreven annotaties) De Stadsingenieur, Voorzitter Kleine Benzinecommissie Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven [Stempel linksboven:] N° 100/3/2 [Stempel datum:] 11. 1941 5/2
[Rechtsboven:] S.I. 865/111 B II

D i e n s t
der
Publieke Werken.
---
Raadhuis, kamer 198.
---

Amsterdam, 4 Februari 1941.

Aan de Heeren Hoofden van
Diensten en Bedrijven.

[Handgeschreven in potlood, rechtsboven:]
m.i. th. Jonkman
in overleg ook
met th. Brouwer

Hiermede verzoek ik U, mij een opgave te doen toekomen van de onderstaande gegevens:
1. de totale hoeveelheid benzine, welke bij Uw Dienst/Bedrijf aanwezig was op 1 Februari 1941 des morgens voor aanvang van den dienst (hoeveelheid in tanks van auto's, motor-fietsen, vaartuigen e.d. niet medegerekend);
2. de hoeveelheid benzine, welke op dat tijdstip was geblok-keerd, hetzij door den Burgemeester of door het Gemeentelijk Materialenbureau.

Opgave van de eventueel van Rijkswege verzegelde hoeveelheid benzine is niet noodig.

Uw opgave zie ik gaarne uiterlijk Zaterdag 8 Februari tegemoet.
vdH.

De Stadsingenieur,
Voorzitter Kleine Benzinecommissie,

[Handtekening]
W. Kemper (mogelijk E.J.A. Kemper, namens de Stadsingenieur)

[Rechtsonder handgeschreven:] loo * Administratieve controle: Dit document illustreert de stringente controle op schaarse middelen tijdens de bezetting. De oprichting van een "Kleine Benzinecommissie" duidt op een gespecialiseerde bureaucratie die uitsluitend belast was met de distributie en monitoring van brandstof.
* Urgentie: De termijn voor de opgave is zeer kort (dagtekening 4 februari, inleverdatum 8 februari), wat wijst op een acute behoefte aan een centraal overzicht van de voorraden.
* Hiërarchie in blokkade: Punt 2 van de brief maakt duidelijk dat brandstof op verschillende niveaus 'geblokkeerd' kon zijn (door de Burgemeester of het Materialenbureau), wat de complexe distributie- en prioriteringsregels in oorlogstijd onderstreept.
* Uitzonderingen: Benzine reeds in voertuigtanks en door het Rijk verzegelde voorraden vallen buiten de rapportageplicht, wat duidt op een afgebakende bevoegdheid van de gemeentelijke commissie ten opzichte van rijksinstanties. * Oorlogseconomie: In februari 1941 was de Duitse bezetting bijna negen maanden gaande. Benzine was een van de eerste producten die strikt op de bon gingen. De Wehrmacht vorderde grote hoeveelheden, waardoor civiele en zelfs gemeentelijke diensten met minimale voorraden moesten opereren.
* Historisch tijdsgewricht: De datum van deze brief (4 februari 1941) ligt slechts drie weken vóór de Februaristaking. De spanningen in Amsterdam over anti-Joodse maatregelen en de verslechterende economische situatie waren op dat moment nabij een kookpunt.
* Dienst der Publieke Werken (PW): Deze dienst was cruciaal voor het functioneren van de stad (onderhoud, reiniging, bruggen). De Stadsingenieur (destijds Ir. W.A. de Graaf) had een sleutelrol in de logistieke instandhouding van Amsterdam onder bezettingsomstandigheden. De handtekening lijkt echter van een gedelegeerd ambtenaar (Kemper), wat gebruikelijk was voor dergelijke uitvoerende circulaires.