Extract uit het Boek der Besluiten.
Origineel
Extract uit het Boek der Besluiten. [Linksboven handgeschreven/gestempeld:]
Nº 100/3/16 M.1941 26/7
r v b
No. 47/1 M.1941.
727 L.m. 1941
[Rechtsboven handgeschreven:]
Maarktw
[Paraaf/Handtekening in blauw:] M. Wir [?] / Th Broese
[Centraal:]
Benzine Commissie.
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
den Regeeringscommissaris voor Amsterdam,
Vrijdag, 27 Juni 1941.
De Regeeringscommissaris voor Amsterdam;
Gezien het Besluit van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam van 20 September 1940, No. 1374 A.Z. betreffende het instellen van een commissie met den titel van "Benzine Commissie",
Overwegende, dat uit deze commissie een z.g. "kleine commissie" is tot stand gekomen, welke de verschillende problemen met betrekking tot de distributie van benzine en de daaruit voortvloeiende te treffen maatregelen onderzoekt en daarover rapport uitbrengt,
B e s l u i t :
te bepalen, dat rapporten van deze "kleine commissie" voortaan zullen worden ingediend bij den Wethouder voor de Handelsinrichtingen en beslissingen omtrent het al of niet verleenen van vergunning voor het rijden met gecomprimeerd lichtgas aan dezen Wethouder vooraf ter goedkeuring moeten worden voorgelegd.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Handelsinrichtingen (2 stuks), Algemeene Zaken (6 stuks), Openbare Gezondheid en Ziekenhuiswezen (2 stuks), Gemeentebedrijven (6 stuks), Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (2 stuks), Volkshuisvesting (2 stuks) en Publieke Werken (2 stuks).
JB. [initialen links]
C.S. Stadhuis
A’dam, 7-’41.
Voor eenaluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN Dit document markeert een administratieve verschuiving binnen het Amsterdamse stadsbestuur tijdens de Duitse bezetting. De kernpunten zijn:
* Centralisatie van toezicht: De rapportage van de "kleine commissie" (de uitvoerende kern van de Benzine Commissie) wordt direct onder de Wethouder voor de Handelsinrichtingen geplaatst.
* Brandstofschaarste: Het document getuigt van de groeiende schaarste aan vloeibare brandstoffen (benzine) en de overgang naar alternatieven.
* Lichtgas als alternatief: Er wordt expliciet verwezen naar het "rijden met gecomprimeerd lichtgas". Vanwege het tekort aan benzine werden voertuigen in die tijd vaak omgebouwd om op (stad)gas te rijden, soms herkenbaar aan grote gaszakken op het dak of cilinders onder druk.
* Brede distributie: De lijst onderaan toont hoe diep de brandstofdistributie ingreep in alle geledingen van de stad, van de volksgezondheid tot de reinigingsdiensten en publieke werken. In 1941 was Nederland reeds een jaar bezet door Nazi-Duitsland. De bezetter had de democratische gemeenteraad ontbonden. De term "Regeeringscommissaris" (in Amsterdam was dit Edward Voûte) verving de reguliere positie van de burgemeester om een meer autoritair, direct bestuur mogelijk te maken.
De benzineschaarste was een direct gevolg van de oorlogvoering; nagenoeg alle beschikbare olie werd opgeëist door de Wehrmacht. De burgerlijke maatschappij en gemeentelijke diensten moesten daarom streng rantsoeneren via distributiestelsels en zoeken naar technische alternatieven zoals lichtgas of houtgasgeneratoren. Het feit dat vergunningen voor lichtgas nu via een specifieke wethouder moesten lopen, duidt op een poging om de wildgroei aan aanpassingen en het gebruik van schaarse hulpbronnen strikt te reguleren.