Archief 745
Inventaris 745-366
Pagina 203
Dossier 17
Jaar 1941
Stadsarchief

Besluitextract (uittreksel uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam).

22 maart 1940.

Origineel

Besluitextract (uittreksel uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam). 22 maart 1940. [Linksboven, paarse stempels:]
Nº 255 L.M. 1940 10/4
Nº 1/17/4 M. 1940 13/4

[Rechtsboven, getypt:]
Afwijzing verzoek Bond van Volkstuin-
ders om beschikbaarstelling grond
voor mobilisatie-tuinen.

[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven:]
Markt.
Mr. [Siegma?] t.k. [onderstreept met rode streep]
in Dir PW

[Centraal:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam
Vrijdag, 22 Maart 1940.

De Wethouder voor de Publieke Werken wijst erop, dat de
Bond van Volkstuiners heeft verzocht, voor de exploitatie van
zoogenaamde mobilisatie-tuinen, een terrein, gelegen nabij den
Kamperfoelieweg, in huur te mogen bekomen.

De Directeur der Publieke Werken, wiens advies in dezen
is ingewonnen, vraagt zich onder meer af, of deze vorm van
bodemproductie wel de meest productieve is, en of het nuttig is,
in dezen tijd een minder productief gebruik van mest, zaad en
pootgoed te bevorderen, met als resultaat de vermeerdering van
een product, waarvoor de beroepstuinder reeds thans geen loonen-
de markt kan vinden.

De Directeur van het Marktwezen beantwoordt deze vraag
stellig ontkennend en adviseert, het verzoek van de hand te
wijzen.

De vergadering besluit, het vorengenoemde verzoek af te wij-
zen.

Afschrift hiervan zal worden gegeven aan de afdeelingen
Publieke Werken en Levensmiddelen, Wasche- en schoonmaak-, bad- en
zweminrichtingen ( 2 stuks).

Voor eensluidend extract,
de Secretaris,
(get.) VAN LIER. Dit document weerspiegelt de ambtelijke en economische overwegingen in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (mei 1940). De Bond van Volkstuiners anticipeerde op mogelijke voedseltekorten door de oorlogsdreiging en wilde 'mobilisatie-tuinen' aanleggen om de eigen voedselvoorziening te versterken.

Het gemeentebestuur wees dit echter af op basis van een strikt economische redenering:
1. Efficiëntie: De Directeur der Publieke Werken twijfelde of de kleinschalige amateurtuinen wel efficiënt genoeg gebruik zouden maken van schaarse middelen zoals mest en pootgoed vergeleken met de professionele landbouw.
2. Marktbescherming: De Directeur van het Marktwezen vreesde voor overproductie. De professionele tuinders hadden destijds al moeite hun producten voor een rendabele prijs te verkopen. Extra aanbod van amateurs zou de marktpositie van de beroepssector verder ondermijnen.

Opvallend is de bureaucreatie; de afwijzing wordt gecommuniceerd aan uiteenlopende afdelingen, variërend van de afdeling Levensmiddelen tot de afdeling voor bad- en zweminrichtingen. Tijdens de mobilisatieperiode (1939-1940) heerste er in Nederland een sfeer van voorbereiding op neutraliteit, maar ook op mogelijke schaarste. Het concept 'mobilisatie-tuinen' was een voorloper van wat later 'oorlogstuinen' of 'victory gardens' genoemd zou worden. In maart 1940, de datum van dit document, was er nog geen sprake van acute honger, en de overheid gaf voorrang aan de stabiliteit van de bestaande markt voor beroepstuinders. Deze houding zou na de Duitse inval in mei 1940 en de latere bezettingsjaren drastisch veranderen wanneer de voedselvoorziening kritiek werd en elk stukje grond voor teelt werd benut. De genoemde locatie, de Kamperfoelieweg, bevindt zich in Amsterdam-Noord, een gebied dat destijds nog veel onontwikkelde grond kende.

Samenvatting

Dit document weerspiegelt de ambtelijke en economische overwegingen in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (mei 1940). De Bond van Volkstuiners anticipeerde op mogelijke voedseltekorten door de oorlogsdreiging en wilde 'mobilisatie-tuinen' aanleggen om de eigen voedselvoorziening te versterken.

Het gemeentebestuur wees dit echter af op basis van een strikt economische redenering:
1. Efficiëntie: De Directeur der Publieke Werken twijfelde of de kleinschalige amateurtuinen wel efficiënt genoeg gebruik zouden maken van schaarse middelen zoals mest en pootgoed vergeleken met de professionele landbouw.
2. Marktbescherming: De Directeur van het Marktwezen vreesde voor overproductie. De professionele tuinders hadden destijds al moeite hun producten voor een rendabele prijs te verkopen. Extra aanbod van amateurs zou de marktpositie van de beroepssector verder ondermijnen.

Opvallend is de bureaucreatie; de afwijzing wordt gecommuniceerd aan uiteenlopende afdelingen, variërend van de afdeling Levensmiddelen tot de afdeling voor bad- en zweminrichtingen.

Historische Context

Tijdens de mobilisatieperiode (1939-1940) heerste er in Nederland een sfeer van voorbereiding op neutraliteit, maar ook op mogelijke schaarste. Het concept 'mobilisatie-tuinen' was een voorloper van wat later 'oorlogstuinen' of 'victory gardens' genoemd zou worden. In maart 1940, de datum van dit document, was er nog geen sprake van acute honger, en de overheid gaf voorrang aan de stabiliteit van de bestaande markt voor beroepstuinders. Deze houding zou na de Duitse inval in mei 1940 en de latere bezettingsjaren drastisch veranderen wanneer de voedselvoorziening kritiek werd en elk stukje grond voor teelt werd benut. De genoemde locatie, de Kamperfoelieweg, bevindt zich in Amsterdam-Noord, een gebied dat destijds nog veel onontwikkelde grond kende.

Locaties

Amsterdam (omgeving Kamperfoelieweg).

Kooplieden in dit dossier 100

Accountants honorarium
Afschrijving op Meubelen en Inventaris
Algemeene Kosten
W.F. Siebert Uilenburg
G.A. Erhendreich Uilenburg C.Douwesweg, schip "Cornelia" no. 3562
G. Barbieri Uilenburg Latherusstraat 48 hs
Barmhartigheid, I. *K30181* Uilenburg Rapenburgerstraat 56
L. Barmhartigheid Uilenburg Jodenbreestraat 28 I
Batum, W.F. van *K30138 1/7'41* Uilenburg Bestevaerstraat 70 I
Beesemer, I. *K.30185* Uilenburg Alex. Boersstraat 7
Berg, I. v.d. **K30924** Uilenburg
M. v.d.Berg Uilenburg
Bever, B. van *K30190 1/7'41* Uilenburg Krugerstraat 25
B. Van Zwanenburgwal Zandstraat 16 III
Biet, B. *K30193 1/7'41* — Uilenburg Rapenburgerstraat 116 I
N. Blaugrund Uilenburg
Bleekveld, B. *K30195 1/10'41* Uilenburg Vrolikstraat 128 II
Blog, G. *K30202* — Uilenburg Tilanusstraat 23 II
Boas, J. *K30213 1/7'41* Uilenburg Valkenburgerstraat 150 II
Boeken, D. *K. 30215* Uilenburg Lepelstraat 2 c III
G.M. Hogers Uilenburg Rozenstraat 198 hs
G.A. Erhendreich Uilenburg
J. Premsela Uilenburg
D. Eitje Uilenburg
E. Engelsman Uilenburg
Fierlier, J. *K 30301 t/m 1/7 '41* Uilenburg
Frank, J. *K 30304 t/m 1/2 '41* Uilenburg
S. Frank Uilenburg
M. Franschman Uilenburg
F. van Uilenburg
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 4