Getypte ambtelijke brief (doorslag of kopie). 15 maart 1940 (verzonden op 16 maart 1940). Waarschijnlijk een ambtenaar of afdelingshoofd (geparafeerd VP/HG). [Handgeschreven rechtsboven:] ten. Mr. Siemens
[Handgeschreven middenboven:] Verzonden 16/3 - '40.

VP/HG.

1/17/2 M.
n 5

15 Maart 1940.

"Mobilisatietuinen" voor
werkloozen.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 7 dezer om advies ontvangen stukken no. 255 L.M. 1940 heb ik de eer U te berichten, dat aan groente, waarvan jaarlijks zeer groote hoeveelheden als onverkoopbaar moeten worden vernietigd, zeker geen gebrek bestaat. Voor de voedselvoorziening kan dan ook, naar mijn meening, de stichting van de hier bedoelde "mobilisatietuinen" geen beteekenis hebben. In dit verband wijs ik erop, dat in "De Tuinderij" (Officieel Orgaan van het Centraal Bureau van de Veilingen in Nederland) van 23 Februari 1940 op mijns inziens juiste gronden tegen verwezenlijking van dit plan tot stichting van "mobilisatietuinen" stelling wordt genomen.

Ik voeg hieraan nog toe, dat krachtens artikel 2 van het Crisis-Tuinbouwbesluit 1940 I (Koninklijk Besluit van 23 December 1939 S.679 CCC) het telen van warmoezerijgewassen, enz. aan anderen dan aan houders eener teeltvergunning is verboden, tenzij onder andere ten aanzien van den teler aannemelijk is, dat het telen geschiedt voor eigen en/of gezinsverbruik. Ik neem aan, dat dit in het onderhavige geval inderdaad de bedoeling is, hoewel - bij vakkundige bewerking - een stuk grond van 3 are belangrijk meer oplevert, dan één gezin noodig heeft. De kans op ontduiking, waardoor de handel in gewassen van den tuinbouw zou worden geschaad, acht ik dan ook geenszins denkbeeldig. In deze brief adviseert een ambtenaar de Wethouder voor de Levensmiddelen negatief over de oprichting van zogenaamde "mobilisatietuinen" voor werklozen. De belangrijkste argumenten tegen dit plan zijn:

1. Economische overvloed: Er is op dat moment geen tekort aan groenten; er worden zelfs overschotten vernietigd om de prijzen te reguleren. Extra productie door amateurs is vanuit het oogpunt van voedselvoorziening dus nutteloos.
2. Juridische beperkingen: Het Crisis-Tuinbouwbesluit 1940 verbiedt het telen van gewassen zonder vergunning, tenzij het strikt voor eigen consumptie is.
3. Marktverstoring: De schrijver vreest dat de oppervlakte (3 are per tuin) te groot is voor eigen gebruik. Dit zou kunnen leiden tot illegale verkoop van groenten, wat de commerciële tuinbouwsector zou schaden.

De toon is formeel en juridisch-technisch van aard, waarbij de nadruk ligt op de bescherming van de bestaande tuinbouwmarkt tegen oneerlijke concurrentie. Het document dateert van maart 1940, de periode van de Nederlandse mobilisatie vlak voor de Duitse inval in mei 1940. In deze tijd kampte Nederland nog met de naweeën van de economische crisis van de jaren '30 en een hoge werkloosheid.

"Mobilisatietuinen" waren bedoeld als een vorm van werkverschaffing en zelfvoorziening voor werklozen, vergelijkbaar met de latere volkstuinen. Echter, de Nederlandse overheid voerde in die tijd een streng regeringsbeleid (crisiswetgeving) om de landbouwprijzen te beheersen. De commerciële tuinders waren fel tegen burgerinitiatieven die de markt konden overspoelen met 'gratis' of goedkope groenten, wat verklaart waarom de vakpublicatie "De Tuinderij" zich tegen het plan keerde en de ambtenaar dit overneemt in zijn advies.