Dienstbrief / Circulaire (officieel schrijven van een overheidsinstantie). 24 november 1941. Het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau (get. Ir. I. E. de Kruijff). Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven (van de Gemeente Amsterdam). [Stempel rechtsboven:] $N^o$ 100/7/22 M. 1941 $\frac{25}{11}$

[Briefhoofd links:]
Telefoon 43321, 43130
Toestellen 568, 569, 576

No. 10/255 G.M.B.
Bijlagen circ. 88

[Briefhoofd rechts:]
Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden
Amsterdam, 24 Nov. 1941

Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

Aan:
Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven.

[Handschrift in potlood:] m. h. Jonker [Groene vink/cijfer 7]

Er werd mij de aandacht op gevestigd, dat niet alle in mijn schrijven van 17 October 1941, No. 10/181 G.M.B., circ. 78, gevraagde opgaven op den 21en November 1941 door de Afdeeling Werktuigen van den Dienst P.W. ontvangen werden.
Inderdaad brengt het samenstellen van deze opgaven eenige werkzaamheden met zich mede, maar daar een snel en goed overzicht der brandstoffenpositie in tijden als deze van het allergrootste belang is, meen ik een dringend beroep op Uw medewerking te mogen doen, dat deze opgaven steeds op den 21en van iedere maand de Afdeeling Werktuigen bereiken.

Wo
n.

Het Hoofd van het
Gemeentelijk Materialenbureau,

(get. I. E. de Kruijff.

C.S. Stadhuis,
A'dam, 11-'41.

2000-6-'41 [Linksonder]
Wo [Rechtsonder] * Administratieve discipline: De brief is een formele berisping of "reminder" aan de hoofden van diverse gemeentelijke diensten. Het feit dat er verwezen wordt naar eerdere circulaires (No. 78) en dat opgaven niet op tijd binnen zijn, wijst op een zekere mate van bureaucratische stroefheid of overbelasting bij de uitvoerende diensten.
* Brandstofschaarste: De kern van de brief is de "brandstoffenpositie". De brief benadrukt het "allergrootste belang" hiervan, wat direct duidt op de groeiende schaarste aan kolen en olie tijdens de bezettingsjaren. Een accuraat overzicht was essentieel voor de distributie en planning binnen de stad.
* Organisatie: De "Afdeeling Werktuigen" van de "Dienst P.W." (Publieke Werken) fungeerde hierbij blijkbaar als het uitvoerende orgaan dat de data verzamelde voor het Materialenbureau.
* Ondertekening: De brief is ondertekend namens Ir. I. E. (Isaac) de Kruijff, die destijds hoofd was van dit bureau. Dit document stamt uit november 1941, de periode van de Duitse bezetting van Nederland. In deze fase van de oorlog werd de schaarste aan grondstoffen en brandstoffen steeds nijpender. De bezetter eiste grote hoeveelheden op voor de eigen oorlogsvoering, waardoor de Nederlandse civiele sector en de gemeentelijke diensten met strikte rantsoenering te maken kregen.

Het Gemeentelijk Materialenbureau was tijdens de oorlog een cruciaal instrument voor het Amsterdamse stadsbestuur om de schaarse goederen zo efficiënt mogelijk te verdelen over de vitale stadsvoorzieningen (zoals de reinigingsdienst, de brandweer en de GVB). De genoemde datum 21 november was de vaste rapportagedatum. De urgentie in de toon van de brief ("in tijden als deze") weerspiegelt de precaire situatie waarin de stad zich bevond aan het begin van de tweede oorlogswinter.