Getypte brief/circulaire (pagina 2). 26 november 1941. -2-

In de eerste plaats rust op U dan een aanmeldingsplicht op gezette tijden en wel voor de eerste maal uiterlijk op 15 December a.s. Deze aanmeldingsplicht omvat bij stilstaande bedrijven de geheele installatie plus het reservemateriaal en het afgelegde materiaal, bij werkende bedrijven alleen het afgelegde en het reserve-materiaal en wel in beide gevallen zoowel geheele machines of installaties als onderdeelen daarvan.

Het is niet doenlijk wegens de veelzijdigheid der bedrijven om het aanmeldingsformulier zoo in te richten, dat het ingedeeld is naar de soort van machines enz. Ieder bedrijf dient zelf te weten, hoe een inventaris als hierboven bedoeld, moet worden opgemaakt.

Wij meenen te mogen veronderstellen, dat ieder bedrijfsleider weet, dat de vermelding van b.v.: "één motor" absoluut onvoldoende is. De motor moet zoodanig worden aangeduid door de vermelding van merk, type, capaciteit, gebruikt of ongebruikt, enz., dat degene, die het aangifte-formulier verder moet verwerken, een juist begrip krijgt van den motor in kwestie.

Het gaat om een technisch duidelijke opgave van het materiaal, wat tot de "nationale reserve" van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd zal kunnen worden gerekend. En waarvoor al dit werk?

Om ons in staat te stellen, het materiaal zooveel als strikt noodzakelijk is voor het instandhouden van een behoorlijk loopende voedselvoorziening te bewaren en te behouden en aan te wenden op die plaatsen, waar het noodig blijkt te zijn.

Het is een ontzaglijk werk; het vereischt van U allen een ernstige medewerking, die voor ieder van U van betrekkelijk geringen omvang is, doch die, mits goed uitgevoerd, van buitengewoon groote beteekenis kan zijn voor de voedselvoorziening van ons volk in dezen oorlogstijd.

Overigens wordt nog verwezen naar het Besluit Reserve-materiaal V.V.O., hetwelk dezer dagen in de Nederlandsche Staatscourant zal worden gepubliceerd.

's-Gravenhage, 26 November 1941. * Administratieve Dwang: Het document getuigt van de toenemende regeldruk en centralisatie onder de Duitse bezetting. Bedrijven werden verplicht hun volledige inventaris aan (reserve)machines op te geven.
* Definitie van 'Reserve': Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen 'stilstaande' en 'werkende' bedrijven. Bij stilstaande bedrijven moet alles gemeld worden; bij werkende bedrijven enkel het reservemateriaal. Dit wijst op een poging om slapend kapitaal en ongebruikte onderdelen te mobiliseren voor de nationale voedselketen.
* Nauwkeurigheid: De nadruk op een "technisch duidelijke opgave" (merk, type, capaciteit) suggereert dat de overheid een zeer gedetailleerde database wilde aanleggen om onderdelen effectief te kunnen herdistribueren naar kritieke punten in de voedselvoorziening.
* Retoriek: De tekst gebruikt een mengeling van dwingende bureaucratie en een moreel beroep op het algemeen belang ("voor de voedselvoorziening van ons volk"), een veelvoorkomende toon in ambtelijke communicatie tijdens de bezettingsjaren om medewerking te verkrijgen. Dit document stamt uit november 1941, een periode waarin de schaarste in het bezette Nederland begon toe te nemen en de Duitse autoriteiten de grip op de economie verstevigden. Het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVVO) speelde een cruciale rol in het draaiende houden van de voedselproductie en -distributie.

Het genoemde "Besluit Reserve-materiaal V.V.O." maakte deel uit van een bredere juridische structuur om te voorkomen dat cruciale machines in onbruik raakten of door de bezetter naar Duitsland werden afgevoerd voor de oorlogsindustrie. Hoewel gepresenteerd als een maatregel voor de eigen bevolking, diende een goed functionerende voedselvoorziening in Nederland ook het Duitse belang van rust en orde in het bezette gebied. De datum van 15 december 1941 als deadline toont de urgentie aan waarmee de inventarisatie werd uitgevoerd.