Medische verklaring / Briefhoofd van een huisarts.
Origineel
Medische verklaring / Briefhoofd van een huisarts. Dr. J. Erwteman, arts. [Gedrukte tekst in briefhoofd:]
DR. J. ERWTEMAN,
ARTS.
WEESPERZIJDE 24.
ZIEKENFONDSSPREEKUUR:
8—9.30.
TELEFOON 53350.
AMSTERDAM, .................................... 19 ......
R.
[Gedrukte lijst linker marge:]
A. Z. A. |
A. O. Z.
A. Z.
B. Z.
E. M. M.
N. A. Z.
Ned.
R. Z.
Vict.
Z. Z.
[Handgeschreven tekst:]
18
Ondergetekende
verklaart dat de
heer Swaly
ziek te bed ligt
[Handtekening/Paraaf] Dit document is een officiële ziekteverklaring afgegeven door een huisarts. De structuur is typerend voor medische correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw.
- Het briefhoofd: Vermeldt de praktijkgegevens van Dr. Erwteman. De vermelding van het "Ziekenfondsspreekuur" duidt op het sociale zorgstelsel van die tijd, waarbij artsen specifieke uren reserveerden voor patiënten die via een fonds verzekerd waren.
- De afkortingen links: Deze lijst representeert de verschillende Amsterdamse ziekenfondsen (zoals A.Z.A.: Algemeen Ziekenfonds Amsterdam; A.O.Z.: Amsterdamse Onderlinge Ziekenkas; etc.). De arts kon hier waarschijnlijk aankruisen onder welk fonds de patiënt viel.
- De inhoud: De handgeschreven tekst is een standaardverklaring: "Ondergetekende verklaart dat de heer Swaly ziek te bed ligt." Dergelijke verklaringen waren noodzakelijk voor de werkgever of voor het verkrijgen van een uitkering van het ziekenfonds.
- Handschrift: Het handschrift is een vlot, professioneel medisch cursief. De naam van de patiënt lijkt "Swaly" (mogelijk "Smaley" of "Swatty", maar "Swaly" is de meest waarschijnlijke lezing). De historische context van dit document is aangrijpend vanwege de persoon van de arts. Dr. Jozef Erwteman (geboren in 1902) was een Joodse arts in Amsterdam. Hij woonde en hield praktijk aan de Weesperzijde 24.
Tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog bleef hij werkzaam voor de Joodse gemeenschap, maar hij werd uiteindelijk gedeporteerd. Dr. Erwteman is op 9 juli 1943 vermoord in vernietigingskamp Sobibor.
Dit document is derhalve niet alleen een medisch-administratief bewijsstuk, maar ook een tastbare herinnering aan de beroepsbeoefening van een Joodse arts in Amsterdam kort voor of aan het begin van de Sjoa. De Weesperzijde lag aan de rand van de Joodse buurt, en veel van zijn patiënten zullen buurtgenoten zijn geweest. De patiënt, "heer Swaly", was mogelijk eveneens een bewoner van deze buurt. J. Erwteman Z.