10 januari 1942. Nº 7/4/1 M. 1942 15/1 [handgeschreven "15" over "1"]
G E M E E N T E A M S T E R D A M

[Handgeschreven aantekening: "uit. Dir. th. Jonkman"]

No.124 G.B.1942 Amsterdam, 10 Januari 1942.

     Ten vervolge op mijn aanschrijving van 16 December 1941, No.1215 G.B.1941, be-

treffende het in goeden staat houden van onder Uw beheer staande gemeentelijke eigen-
dommen, doe ik U hierbij eenige aanwijzingen toekomen, welke bij het onderhoud van
tijdelijk buiten gebruik gestelde gemeentelijke motorvoertuigen moeten worden in acht
genomen.
Ik verzoek U omtrent de uitvoering van een en ander, o.a. de plaats van opslag,
overleg te doen plegen met den Directeur der Stadsreiniging, resp. den leider der
Centrale Werkplaats van de Stadsreiniging, wien in verband met de centralisatie van
het onderhoud van auto's thans ook de contrôle op bedoelde opgelegde voertuigen is
opgedragen.

1. Motor. Warm draaien, olie aftappen en van versche olie voorzien. Nog 5-10
   minuten met de versche olie laten doordraaien.

2. Carosserie. Geheel schoonmaken, ook onder de spatborden goed alle modder en
   roest verwijderen. Vervelooze plekken bijschilderen, scharnier-
   punten inspuiten met penetrating-oil. Bekleeding met motwerend
   middel behandelen.
   Vernikkelde of verchroomde deelen insmeren met zuurvrije vaseline.

3. Chassis. Schoonmaken, geheel doorsmeren. Veerbladen inspuiten met penetra-
   ting-oil. Hiervoor de veeren eerst ontlasten.

4. Radiateur. Water aftappen en doorspoelen. Bij voorkeur opnieuw vullen met
   z.o.z.

--- Dit document is een ambtelijke circulair van de Gemeente Amsterdam, gericht aan de beheerders van gemeentelijke eigendommen. Het doel is het verstrekken van strikte technische voorschriften voor de conservering van motorvoertuigen die "opgelegd" (tijdelijk buiten gebruik gesteld) zijn.

De instructies zijn zeer gedetailleerd en gericht op langdurige stilstand:
* Motorisch: Verversen van olie en kort laten draaien om een beschermende oliefilm aan te brengen.
* Exterieur: Reiniging, roestpreventie, het bijwerken van lak en het beschermen van chroomwerk met vaseline.
* Interieur: Motwerende behandeling van bekleding.
* Mechanisch: Doorsmeren van het chassis en het ontlasten van de veren voor behandeling.

Opmerkelijk is de centralisatie van het beheer: de Directeur van de Stadsreiniging krijgt de supervisie over alle opgelegde voertuigen, wat duidt op een streng gecontroleerd beheer van schaarse middelen.

--- De datum van het document, 10 januari 1942, plaatst de tekst midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode heerste een enorme schaarste aan brandstof (benzine) en rubber (banden). De bezetter vorderde veel voertuigen, maar ook de gemeente Amsterdam moest een groot deel van haar wagenpark stilzetten omdat er simpelweg geen brandstof meer beschikbaar was voor niet-essentiële diensten.

De noodzaak om voertuigen in goede staat te houden was cruciaal: nieuwe voertuigen of onderdelen waren vrijwel onmogelijk te verkrijgen. De term "tijdelijk buiten gebruik" was destijds een eufemisme voor de onzekere duur van de oorlogssituatie. De verwijzing naar "z.o.z." (zie ommezijde) geeft aan dat de instructies op de achterzijde van het originele blad doorliepen, mogelijk met voorschriften voor banden of accu's. De centralisatie onder de Stadsreiniging was een typische maatregel om efficiëntie te verhogen in tijden van gebrek. Gemeente Amsterdam