Archief 745
Inventaris 745-371
Pagina 202
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte ambtelijke brief/memo.

12 februari 1942. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen of een overkoepelende gemeentelijke dienst).

Origineel

Getypte ambtelijke brief/memo. 12 februari 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen of een overkoepelende gemeentelijke dienst). [Rechtsboven:] VB/HG.
[Handgeschreven midden boven:] Verzonden p/b

[Adresblok:]
den Heer Wethouder
voor de Arbeidszaken,
Raadhuis,
A l h i e r .

[Links:] 8A/13/2 M.
[Rechts:] 12 Februari 1942.

[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 Februari jl. No. 816¹ Arb.1941, heb ik de eer U te berichten, dat bij mijn dienst na 22 Februari 1934 geen vrouwen in ambtenaars- of werkliedenfunctie in het huwelijk zijn getreden, noch na dien datum gehuwde vrouwen in dienst zijn genomen.
Bij den Dienst van het Marktwezen zijn in het geheel geen vrouwen werkzaam.

[Rechtsonder:]
De Directeur, * Onderwerp: Rapportage over de burgerlijke staat van vrouwelijk personeel en de naleving van het arbeidsverbod voor gehuwde vrouwen.
* Kernboodschap: De directeur bevestigt dat er binnen zijn dienst geen vrouwen zijn getrouwd sinds 22 februari 1934 en dat er sindsdien ook geen gehuwde vrouwen zijn aangenomen. Specifiek voor de "Dienst van het Marktwezen" wordt opgemerkt dat daar überhaupt geen vrouwen werkzaam zijn.
* Referentiepunt: De datum 22 februari 1934 is cruciaal. Dit verwijst naar de verscherping van de maatregelen tegen het werken van gehuwde vrouwen in overheidsdienst (het zgn. 'huwelijksverbod' of de ontslagwet voor gehuwde leraressen en ambtenaressen), die tijdens de economische crisis van de jaren '30 werden ingevoerd om de werkloosheid onder mannen te bestrijden.
* Taalgebruik: Formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten"), typerend voor de Nederlandse bureaucratie uit die periode. Dit document stamt uit februari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de bezetter aan de macht was, bleef het Nederlandse ambtenarenapparaat grotendeels functioneren volgens bestaande regels en procedures.

De brief illustreert de toenmalige maatschappelijke en juridische positie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Sinds de jaren '20 en '30 voerde de Nederlandse overheid een ontmoedigingsbeleid (en later een verbod) voor gehuwde vrouwen in overheidsdienst. Men vond dat de plek van de getrouwde vrouw in het gezin was en dat beschikbare banen bij voorrang naar mannelijke gezinshoofden moesten gaan ("kostwinnersmodel"). De administratie hield nauwgezet bij of er vrouwen in dienst waren die de regels overtraden door te trouwen of dat er ten onrechte gehuwde vrouwen werden aangenomen. De volledige afwezigheid van vrouwen bij de Dienst van het Marktwezen onderstreept de sterke gendersegregatie in fysieke of toezichthoudende gemeentelijke functies in die tijd.

Samenvatting

  • Onderwerp: Rapportage over de burgerlijke staat van vrouwelijk personeel en de naleving van het arbeidsverbod voor gehuwde vrouwen.
  • Kernboodschap: De directeur bevestigt dat er binnen zijn dienst geen vrouwen zijn getrouwd sinds 22 februari 1934 en dat er sindsdien ook geen gehuwde vrouwen zijn aangenomen. Specifiek voor de "Dienst van het Marktwezen" wordt opgemerkt dat daar überhaupt geen vrouwen werkzaam zijn.
  • Referentiepunt: De datum 22 februari 1934 is cruciaal. Dit verwijst naar de verscherping van de maatregelen tegen het werken van gehuwde vrouwen in overheidsdienst (het zgn. 'huwelijksverbod' of de ontslagwet voor gehuwde leraressen en ambtenaressen), die tijdens de economische crisis van de jaren '30 werden ingevoerd om de werkloosheid onder mannen te bestrijden.
  • Taalgebruik: Formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten"), typerend voor de Nederlandse bureaucratie uit die periode.

Historische Context

Dit document stamt uit februari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de bezetter aan de macht was, bleef het Nederlandse ambtenarenapparaat grotendeels functioneren volgens bestaande regels en procedures.

De brief illustreert de toenmalige maatschappelijke en juridische positie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Sinds de jaren '20 en '30 voerde de Nederlandse overheid een ontmoedigingsbeleid (en later een verbod) voor gehuwde vrouwen in overheidsdienst. Men vond dat de plek van de getrouwde vrouw in het gezin was en dat beschikbare banen bij voorrang naar mannelijke gezinshoofden moesten gaan ("kostwinnersmodel"). De administratie hield nauwgezet bij of er vrouwen in dienst waren die de regels overtraden door te trouwen of dat er ten onrechte gehuwde vrouwen werden aangenomen. De volledige afwezigheid van vrouwen bij de Dienst van het Marktwezen onderstreept de sterke gendersegregatie in fysieke of toezichthoudende gemeentelijke functies in die tijd.

Kooplieden in dit dossier 100

A.H. de Haer Uilenburg " 2.667,40
A.H. de Haer Uilenburg " 2.667,40
Abraham Drukker Uilenburg " 1.842,25
A.H. Drukker Uilenburg " 1.842,25
A.H. Klaassens Uilenburg " 1.991,20
A.H. Klaassens Uilenburg " 1.991,20
A.J.I. Barbiers Uilenburg " 1.970,33 **L**
A.J.I. Barbiers Uilenburg " 1.970,33 $L$
B. Felthuis Uilenburg " 1.757,33
B. Felthuis Uilenburg " 1.757,33
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
Bur.Verkiezingen Uilenburg
C. Bakker Uilenburg **ƒ 67.808,43**
C. Bakker Uilenburg **$f$ 67.808,43**
C. Blom Uilenburg " 2.113,09 **L**
C. Blom Uilenburg " 2.113,09 $L$
C.F. Eggelte Uilenburg " 2.070,32
C.F. Eggelte Uilenburg " 2.070,32
C.F. Stegeman Uilenburg
C.L. Buenting Uilenburg " 1.831,19
C.L. Buenting Uilenburg " 1.831,19
E.A. Engelen Uilenburg " 1.750,80
E.A. Engelen Uilenburg " 1.750,80
E.J. Stegeman Uilenburg
Electr. materiaal
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1