Dienstmededeling / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 16 mei 1942. De Wethouder voor de Arbeidszaken, Amsterdam. Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën. [Linksboven handgeschreven:]
E/B.

[Midden boven:]
G E M E E N T E A M S T E R D A M.

[Rechtsboven handgeschreven/stempels:]
5 X [onderstreept]
[onleesbare paraaf]
h. Ruijter t.h.

[Linkermarge handgeschreven:]
[Paraaf]
lev. Mr. Maur[...]
lev. Mr. de [...]
lev. Mr. [...]
lev. Visch[...]
21/5-'42

[Hoofdtekst getypt:]
No. 780 Arb. 1942.

Onderwerp: Kolenvoorschot AMSTERDAM, 16 Mei 1942.

    Nu de mogelijkheid is geopend reeds een gedeelte van het

rantsoen brandstoffen voor den komenden winter in te koopen, is
het verzoek gedaan hiervoor, evenals dit te vorigen jare het ge-
val is geweest, aan de ambtenaren en werklieden, die dit wen-
schen, een voorschot te geven op hun salaris of loon.
Naar aanleiding hiervan heeft de Burgemeester besloten, de
hoofden der gemeentelijke diensttakken te machtigen, aan de werk-
lieden en ambtenaren, die in voortdurend dienstverband zijn, op
hun daartoe gedaan verzoek, een renteloos voorschot op hun loon
of salaris te geven tot ten hoogste het bedrag, hetwelk voor den
hierbedoelden inkoop noodig zal zijn.
Evenals het vorige jaar zal dit voorschot binnen een tijdvak
van zes maanden door wekelijksche of maandelijksche inhouding op
het loon of salaris moeten zijn terugbetaald.
Op grond van het voorgaande is U derhalve gemachtigd, ver-
zoeken, als vorenbedoeld, in te willigen.

                    De Wethouder voor de Arbeidszaken,

                    [Handtekening: onleesbaar]

Aan Heeren Hoofden van
Diensten, Bedrijven en
Administratiën.
Arb.Z., Stadhuis
Mei 1942, A'dam.

[Onderaan stempels en handgeschreven notities:]
No JA 31/1 M. 1942 18/5
pA * Inhoud: Het document betreft een sociale maatregel voor gemeentepersoneel. Gezien de schaarste en de rantsoenering van brandstoffen (steenkool) konden werknemers een renteloze lening krijgen om hun wintervoorraad vroegtijdig in te kopen. De terugbetaling geschiedde via automatische inhouding op het loon gedurende zes maanden.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met destijds gebruikelijke spelling en naamvallen ("den komenden winter", "te vorigen jare", "wekelijksche").
* Vormgeving: Typisch bureaucratisch document uit de jaren '40, geproduceerd op een typemachine. De vele stempels en parafen duiden op een strikte administratieve verwerking binnen de gemeentelijke hiërarchie.
* Opmerkelijk: Het feit dat de burgemeester deze machtiging verleent, wijst op de centrale aansturing van de stad tijdens de bezettingsjaren. Dit document stamt uit mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een groeiende schaarste aan alles, inclusief brandstoffen. Kolen waren essentieel voor de verwarming van huizen, maar de distributie was streng gereguleerd via een bonnensysteem (rantsoenering).

De gemeente Amsterdam probeerde als werkgever de financiële druk voor haar ambtenaren en werklieden te verlichten door deze voorschotten aan te bieden. In 1942 was Edward Voûte de door de bezetter benoemde burgemeester van Amsterdam. De wethouder voor Arbeidszaken die het document ondertekende, opereerde binnen dit door de Duitsers gecontroleerde bestuurlijk apparaat. Dergelijke regelingen waren cruciaal om de rust onder het personeel te bewaren en de vitale stadsdiensten draaiende te houden in een tijd van economische nood.