Archiefdocument
Origineel
16 januari 1942. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. GEWESTELIJK ARBEIDSBUREAU
AMSTERDAM - PASSEERDERSGRACHT 30-32
[Handgeschreven rechtsboven:] 128
~~BIJKANTOOR TEX~~ Si/vdB.
NR. 922 AFD. [leeg]
BERICHT OP SCHRIJVEN VAN [leeg]
MEN GELIEVE BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET ONDERWERP, DE DAGTEEKENING, HET NR. EN DE AFD. VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.
BETREFFENDE ventvergunningen en lijst met namen van venters.-
Amsterdam, 16 Januari 1942
BIJLAGE(N) [leeg]
[Handgeschreven aantekening in rode/zwarte inkt:] m. br. / Insp. deh [geparafeerd]
Hierbij doe ik U toekomen de door het Gewestelijk Arbeidsbureau ingehouden ventvergunningen, alsmede een nominatieve opgave met geboortedata van de betrokkenen.
De namen van de lompenventers zijn op een afzonderlijke lijst vermeld.
coll. [geparafeerd]
De Directeur van het
Gewestelijk Arbeidsbureau
Amsterdam,
[Handtekening: Vruijth?]
[Bruin stempel links:] BIJLAGE № 17
[Handgeschreven in groen potlood:] op 19/1 '42 nog niet ontvangen. [geparafeerd: D in cirkel]
AAN den Heer Directeur van het
Marktwezen,
Amsterdam.
MODEL XA
(A) 28215 - '41 - K 983
[Groot paars stempel onderaan:] № 18/3 / 6 M. 1942 16/1 Dit document is een officiële brief van het Gewestelijk Arbeidsbureau Amsterdam aan de Directeur van het Marktwezen. De kern van de boodschap is de overdracht van ingehouden (geconfisqueerde) ventvergunningen en een bijbehorende lijst met persoonsgegevens (naam en geboortedatum) van de betrokkenen.
Opvallende kenmerken:
* Doelgroep: Er wordt specifiek verwezen naar "lompenventers". Dit was een beroepsgroep die in Amsterdam destijds voor een aanzienlijk deel uit de Joodse bevolking bestond.
* Administratieve proces: Het document bevat verschillende stempels en handgeschreven aantekeningen die het bureaucratische proces laten zien. De groene aantekening ("op 19/1 '42 nog niet ontvangen") suggereert dat er een vertraging zat tussen de dagtekening van de brief en de daadwerkelijke ontvangst of verwerking van de fysieke bijlagen.
* Stempels: Het grote paarse stempel onderaan is waarschijnlijk een 'inkomststempel' van de afdeling Marktwezen, gedateerd op 16 januari 1942. Dit document stamt uit januari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode voerden de nazi-autoriteiten de druk op de Joodse bevolking stapsgewijs op door hen systematisch uit het economische leven te weren.
Veel arme Amsterdammers, waaronder veel Joden, verdienden de kost als straatverkoper of lompenventer. Door hun ventvergunningen in te trekken en hun gegevens (inclusief geboortedata) te centraliseren bij instanties zoals het Marktwezen en het Arbeidsbureau, werd hun de mogelijkheid ontzegd om legaal in hun levensonderhoud te voorzien. Dit type administratieve samenwerking tussen gemeentelijke diensten en de bezetter was een cruciaal instrument bij de voorbereiding van de latere grootschalige deportaties. De "nominatieve opgave" (lijst met namen) was een direct middel voor identificatie en uitsluiting.