Getypte doorslag of afschrift van een proces-verbaal (Niederschrift). 13 januari 1942. Nº 100/42/ A. Z. 1942
ABSCHRIFT

Amsterdam, den 13.1.1942.

N I E D E R S C H R I F T. Nº 94/2 L.M. 1942/15

Bei einer am 8.1.1942 vorgenommenen Nachprüfung des jüdischen Strassenhandels wurde festgestellt, dass der Jude Meyer B e u g e l t a s, geb. 28.12.1902, wohnhaft Amsterdam, Rapenburgerstraat 46/II, in der Nieuwe Keizersgracht ganz minderwertige Äpfel zum Preise von 38 ct. per Pfund verkaufte. B. gibt an, dass die Äpfel nach den bestehenden Bestimmungen nur 30 bis 35 ct. per Kilo kosten dürfen. Ihm ist bekannt, dass er gegen die bestehenden Bestimmungen verstossen hat. Die Äpfel wurden auf meine Veranlassung durch die holländische Polizei beschlagnahmt und auf der Stadhouderskade sichergestellt.

Der jüdische Obstgrosshändler Natan W a l g, geb. 7.9.1892, wohnhaft Ceintuurbaan 251/I zu Amsterdam hat die Äpfel zum Preise von 53 ct. per Kilo am 29.12.1941 an B e u g e l t a s verkauft. Walg hat nach seinen eigenen Angaben nur 20 ct. per Kilo auf der Auktion in Wijk bij Duurstede gegeben. Ihm war bekannt, dass er als Grosshändler nur einen Verkaufspreis von 24 bis 25 ct per Kilo fordern dürfte. Als Grund für seine unverschämt hohen Preise gibt W. an, dass ein grosser Teil der Äpfel schlecht war und er dadurch sonst einen grossen Verlust gehabt hätte.

gez.: F i s c h e r

Inspektor. Dit document is een verslag van een controle op de "Joodse straathandel" in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak betreft prijsopdrijving en het overtreden van distributievoorschriften met betrekking tot de verkoop van appels.

• Verdachte 1: Meyer Beugeltas (straatverkoper). Hij verkocht appels van slechte kwaliteit voor 38 cent per pond (wat neerkomt op 76 cent per kilo), terwijl de maximumprijs voor consumenten tussen de 30 en 35 cent per kilo lag.
• Verdachte 2: Natan Walg (groothandelaar). Hij verkocht de appels aan Beugeltas voor 53 cent per kilo, terwijl hij ze zelf voor 20 cent had ingekocht en ze volgens de regels voor maximaal 25 cent had mogen doorverkopen.
• Resultaat: De appels werden door de Nederlandse politie, op bevel van de Duitse inspecteur Fischer, in beslag genomen en naar de Stadhouderskade gebracht (waar destijds een politiebureau en opslagplaatsen gevestigd waren).
• Opmerkelijk: Het taalgebruik is expliciet antisemitisch ("der Jude Meyer Beugeltas", "der jüdische Obstgrosshändler"), wat typerend is voor administratieve documenten uit deze periode waarbij joodse burgers apart geregistreerd en gecontroleerd werden. Dit document stamt uit januari 1942, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland steeds grimmiger werden. De Duitse bezetter voerde strikte prijscontroles uit om inflatie en de zwarte markt te beheersen, maar gebruikte deze regels ook als instrument om de Joodse bevolking economisch te marginaliseren en te criminaliseren.

Controles op de "straatmarkt" waren een specifiek middel om Joodse handelaren, die vaak al uit andere beroepen waren gezet, hun laatste middelen van bestaan te ontnemen. De samenwerking tussen de Duitse inspectie en de Nederlandse politie (zoals vermeld in de tekst) was kenmerkend voor de uitvoering van de bezettingsmaatregelen. De genoemde locaties (Rapenburgerstraat en Nieuwe Keizersgracht) lagen in het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam. Politie