Dienstbrief van de Duitse bezettingsautoriteiten aan de burgemeester van Amsterdam.
Origineel
Dienstbrief van de Duitse bezettingsautoriteiten aan de burgemeester van Amsterdam. 16 januari 1942. Der Beauftragte van de Rijkscommissaris voor de stad Amsterdam (Dr. Hans Böhmcker). De Burgemeester van de gemeente Amsterdam (Edward Voûte). [Linksboven, gestempeld/geschreven:]
No 100/20
[Embleem: Rijksadelaar met swastika]
DER REICHSKOMMISSAR
FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE
DER BEAUFTRAGTE
FÜR DIE STADT AMSTERDAM
Akt. Verw.
[Rechtsboven, stempels:]
№ 94/7
L.M. 1942
[Midden boven, handgeschreven in rood:]
16/3 117
[Rechtsmidden:]
AMSTERDAM, den 16.1.1942.
[Adressering:]
An den
Herrn Bürgermeister der Gemeinde
Amsterdam,
A m s t e r d a m,
Rathaus.
[Linksmidden, onderwerp:]
Betr.: Jüdischen Straßenhändler
Coenraad van K o l m ,
Amsterdam, Rapenburger-
straat 12/II.
[Hoofdtekst:]
In der Anlage übersende ich die Straßenhandels-
genehmigung, die dem Juden C. van K o l m abgenommen wur-
de.
[Onderaan:]
Anl. [Handgeschreven: 1]
[Handtekening, vermoedelijk namens de Beauftragte]
[Linksonder, rode ontvangststempel:]
Nr 100/20 A Z. 1942
van Burgemeester
[Handgeschreven:] voldh. L.M., d. n. b.
[Datumstempel:] 21 JAN. 1942
[Onderaan midden, datumstempel:]
20 JAN. 1942
[Rechtsonder, getypt:]
Rétocé * Taal en Toon: Het document is opgesteld in het Duits, de taal van de bezetter. De toon is zakelijk-administratief, wat in schril contrast staat met de brute realiteit van de maatregel. De term "dem Juden" (de Jood) getuigt van het geïnstitutionaliseerde antisemitisme waarbij individuen werden gereduceerd tot hun afkomst.
* Inhoud: De brief bevestigt de inbeslagname van de straathandelsvergunning van Coenraad van Kolm. Dit was een directe uitvoering van de verordeningen die Joden stapsgewijs uitsloten van het economische en openbare leven. Zonder deze vergunning werd Van Kolm zijn middel van bestaan ontnomen.
* Administratieve weg: De stempels laten de route van het document zien: verzonden op 16 januari, geregistreerd door de Duitse instanties op de 20e, en ontvangen/verwerkt door de gemeente Amsterdam op 21 januari 1942. De gemeente Amsterdam werkte onder burgemeester Voûte volledig mee aan de uitvoering van deze Duitse verordeningen. * Historische periode: Januari 1942 was een cruciale maand in de Holocaust; op 20 januari 1942 (de datum van een van de stempels op dit document) vond de Wannseeconferentie plaats, waar de "definitieve oplossing" voor het Joodse vraagstuk werd gecoördineerd.
* De persoon: Coenraad van Kolm (geboren in 1888) woonde inderdaad op de Rapenburgerstraat 12-II, midden in de Joodse buurt van Amsterdam. Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat hij en zijn gezin later zijn gedeporteerd. Het intrekken van zijn handelsvergunning was een van de vele stappen in het proces van ontrechting dat voorafging aan de fysieke vernietiging.
* De instantie: De 'Beauftragte' voor Amsterdam, Hans Böhmcker, hield toezicht op het Amsterdamse gemeentebestuur en was direct verantwoordelijk voor de instelling van de Joodse Raad en de uitvoering van anti-Joodse maatregelen in de stad.