Archief 745
Inventaris 745-373
Pagina 251
Jaar 1942
Stadsarchief

Begeleidend schrijven (brief/memo) bij een bijlage.

4 augustus 1942.

Origineel

Begeleidend schrijven (brief/memo) bij een bijlage. 4 augustus 1942. [Linksboven in rood potlood/inkt:] 20/2/12

[Linksboven in zwarte inkt:]
Uitgeven vaste plaatsen
op Joodsche
markten


[Rechtsboven:]
A’dam, 4/8 1942
W. L. M.

[Midden:]
In bijlage dezes heb
ik de eer u ne-
vens in afschrift de corres-
pondentie over te leggen, ge-
voerd met den heer A. Gom-
bault i.z. het uitgeven van
uitsluitend vaste plaatsen
op de Joodsche dagmarkten.

[Rechtsonder:]
DD

[Daaronder:]
k Het document is een formeel, ambtelijk schrijven uit de Tweede Wereldoorlog. De toon is uiterst zakelijk en hoffelijk ("heb ik de eer u nevens in afschrift..."). De schrijver (W.L.M.) stuurt een kopie van eerdere correspondentie door naar de geadresseerde.

De kern van het bericht betreft de regulering van de Joodse markten in Amsterdam. Er wordt specifiek gesproken over het overstappen op of vastleggen van "uitsluitend vaste plaatsen." Dit duidt op een proces van toenemende administratieve controle en registratie van Joodse marktlui door de instanties.

De vermelding van de heer A. Gombault is cruciaal. Abraham Gombault was een prominent figuur binnen de Joodsche Raad voor Amsterdam, belast met markt- en marktwezenzaken. Dit document lijkt dan ook afkomstig uit de administratieve sfeer van de Joodsche Raad of een gemeentelijke instantie die nauw met hen samenwerkte. In 1941 voerden de Duitse bezetters in Amsterdam een systeem van segregatie in op markten. Joden mochten niet langer op reguliere markten staan of kopen; er werden drie specifieke 'Joodsche markten' aangewezen (op het Waterlooplein, de Gaaspstraat en de Joubertstraat).

De datum van dit schrijven, 4 augustus 1942, is van groot historisch belang. Op dit moment waren de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen al enkele weken in volle gang (de eerste transporten vertrokken medio juli 1942).

Terwijl de Joodse gemeenschap werd weggevoerd, ging de bureaucratische afwikkeling van hun dagelijks leven — zoals de toewijzing van marktplaatsen — schijnbaar onverstoorbaar door. Het streven naar "uitsluitend vaste plaatsen" kan gezien worden als een methode om de Joodse bevolking nauwkeuriger in kaart te brengen en te controleren, wat de deportaties faciliteerde. Vaak boden dergelijke officiële functies of vaste werkplekken een tijdelijke vrijstelling van deportatie (een 'Sperre'), waardoor de correspondentie over deze plaatsen voor de betrokkenen letterlijk van levensbelang was.

Samenvatting

Het document is een formeel, ambtelijk schrijven uit de Tweede Wereldoorlog. De toon is uiterst zakelijk en hoffelijk ("heb ik de eer u nevens in afschrift..."). De schrijver (W.L.M.) stuurt een kopie van eerdere correspondentie door naar de geadresseerde.

De kern van het bericht betreft de regulering van de Joodse markten in Amsterdam. Er wordt specifiek gesproken over het overstappen op of vastleggen van "uitsluitend vaste plaatsen." Dit duidt op een proces van toenemende administratieve controle en registratie van Joodse marktlui door de instanties.

De vermelding van de heer A. Gombault is cruciaal. Abraham Gombault was een prominent figuur binnen de Joodsche Raad voor Amsterdam, belast met markt- en marktwezenzaken. Dit document lijkt dan ook afkomstig uit de administratieve sfeer van de Joodsche Raad of een gemeentelijke instantie die nauw met hen samenwerkte.

Historische Context

In 1941 voerden de Duitse bezetters in Amsterdam een systeem van segregatie in op markten. Joden mochten niet langer op reguliere markten staan of kopen; er werden drie specifieke 'Joodsche markten' aangewezen (op het Waterlooplein, de Gaaspstraat en de Joubertstraat).

De datum van dit schrijven, 4 augustus 1942, is van groot historisch belang. Op dit moment waren de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen al enkele weken in volle gang (de eerste transporten vertrokken medio juli 1942).

Terwijl de Joodse gemeenschap werd weggevoerd, ging de bureaucratische afwikkeling van hun dagelijks leven — zoals de toewijzing van marktplaatsen — schijnbaar onverstoorbaar door. Het streven naar "uitsluitend vaste plaatsen" kan gezien worden als een methode om de Joodse bevolking nauwkeuriger in kaart te brengen en te controleren, wat de deportaties faciliteerde. Vaak boden dergelijke officiële functies of vaste werkplekken een tijdelijke vrijstelling van deportatie (een 'Sperre'), waardoor de correspondentie over deze plaatsen voor de betrokkenen letterlijk van levensbelang was.

Locaties

Amsterdam ("A'dam").

Kooplieden in dit dossier 100

Andries Agsteribbe Waterlooplein linnen
A. Agsteribbe Waterlooplein lingerie
A. Agsteribbe-Bilder-beek Waterlooplein lappen
A.J.G. Bakker Waterlooplein id.
A. Berclouw Waterlooplein huish. artikelen.
A. Berclouw Waterlooplein huish. artikelen.
A. Berclouw Uilenburg huish. artikelen.
A. Berclouw Waterlooplein huish. artikelen
A.Berelouw Waterlooplein huish.artikelen
A. Besselon Waterlooplein lederwaren
A. Beuclon Waterlooplein lederwaren
Aaron Blaaser Uilenburg geliquideerd
A. Blanes Waterlooplein kousen en sokken
A. Blans Waterlooplein kousen en sokken
A. Boeken Uilenburg groente en fruit
A. Boeken Uilenburg groente en fruit
Abraham Canes Waterlooplein kousen en sokken
A. Copenhagen Waterlooplein textiel
A. Cosman Waterlooplein kousen en sokken
A. David Waterlooplein manufacturen
A. David Waterlooplein manufacturen
Abraham de Vries Waterlooplein textiel
Abraham de Vries Waterlooplein textiel
Abraham de Vries Waterlooplein textiel
A. de Vries Waterlooplein textiel
A. Dotsch Waterlooplein visch
A. Dotsch Waterlooplein visch
A. Dotsch Waterlooplein visch
A. Drubber Waterlooplein kousen en sokken
A. Drukker Waterlooplein kousen en sokken
Alle 100 kooplieden →