Ambtelijk schrijven/concept-memo (met diverse handgeschreven kanttekeningen). 5 mei 1942 (5/5 1942). [Linksboven, in rood potlood:]
(van visch dag)
verkoopen op grachten op Zondag.
spoed.
L.v.M. m. M.R.?
Dir. bellen.

[Rechtsboven:]
A’dam, 5/5 1942
5/5/42 HB [geparafeerd]
W.H.M.
20/s/117 [in rood]

[Hoofdtekst:]
Hiermede heb ik de eer u het volgende te berichten.

Gedurende het aalseizoen (de maanden Mei t/m September) zal ook des Zondags versche aal en paling op de gem. Vischmarkt aan de de Ruyterkade worden aangevoerd. Deze visch moet dan, vooral in de warme zomermaanden, denselfden dag worden verkocht, aangezien anders gevaar voor bederf niet denkbeeldig is. In afwachting van de U bekende, nieuwe, vischregeling komt het mij gewenscht voor, in afwijking van het bepaalde in de winkelsluitingsverordening, te doen bepalen, dat gedurende de maanden Mei tot en met September op de algemene dagmarkten des Zondags van 9 uur v.m. tot 12 uur s’middags versche aal en paling te koop mag worden aangeboden.

[In de linkermarge, bij de tekst over de verordening:]
T
en van het bepaalde in art. 6 v. de Verordening v/h Dienst v/h Marktwezen

[Vervolg hoofdtekst:]
Ik moge u beleefd verzoeken te willen bevorderen, dat een desbetreffend besluit zoo mogelijk spoedig door den Burgemeester wordt genomen.

Ik merk hierbij ook op, dat in normale tijden aal werd verkocht in verschillende vischhallen o.a. in de Jordaan. In verband met de aanvoer op de vischmarkt komen thans ook standhandelaren voor beroep op Zondag in aanmerking. Het document is een ambtelijk voorstel om de vigerende Winkelsluitingsverordening tijdelijk te versoepelen voor de handel in verse vis. De kern van het argument is van logistieke en hygiënische aard: aal en paling die op zondag wordt aangevoerd tijdens het aalseizoen (mei-september), kan door de warmte niet tot maandag bewaard worden zonder gevaar voor bederf.

Opvallend zijn de vele redactionele wijzigingen. De tekst is een werkdocument waarbij met verschillende pennen en potloden is gecorrigeerd. De aantekening "spoed" en de vraag om de directeur te bellen, wijzen op de urgentie van het besluit, waarschijnlijk ingegeven door het begin van het seizoen (mei). Er wordt expliciet verzocht om een besluit van de Burgemeester. Dit document stamt uit mei 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was de voedselvoorziening een cruciaal en strikt gereguleerd onderwerp. Verspilling van voedsel door bederf moest ten koste van alles worden voorkomen.

De verwijzing naar de "nieuwe vischregeling" duidt op de toenemende centrale sturing van de visserij en distributie onder het bezettingsregime. De locatie "de Ruyterkade" was indertijd de plek van de centrale visafslag en markt in Amsterdam, gunstig gelegen aan het IJ voor de aanvoer per schip. De referentie naar "normale tijden" is een eufemisme voor de periode vóór de oorlog en de bezetting, toen de regelgeving rondom zondagsrust en markthandel minder gecompliceerd was door distributienormen. Marktwezen