Handgeschreven concept voor een perscommuniqué of interne nota.
Origineel
Handgeschreven concept voor een perscommuniqué of interne nota. 8 oktober 1942. Perscommunique [onderstreept]
20/8/5
A'dam, 8/10 1942
Weth. [onderstreept]
Zooals ons door den Adm. Uwer Afdeeling werd meegedeeld, hebt U zich ~~met~~ ons voorstel, neergelegd in onzen brief dd. 6 Oct. N^o 20/8/4 om m.i.v. 11 October a.s. de Vischhal op Zondag te sluiten, ~~vereenigd~~. [in de marge:] geheel goedgek.
Het komt ons gewenscht voor, dat de bevolking hiervan, door middel van een persbericht, op de hoogte wordt gesteld, opdat worde voorkomen, dat men zich Zondag in een rij opstelt om op visch te wachten.
Wij geven U voorts in overweging ~~om~~ van deze gelegenheid gebruik te maken om het de bevolking ~~er op te~~ mededeeling te doen, dat het venten met alle soorten visch, garnalen ~~en mosselen~~ is verboden en dat al deze artikelen uitsluitend verkrijgbaar zijn in de vischwinkels en op de door den Burg. aangewezen markten.
De gt. Adviseurs. [gevolgd door initialen/parafen] * Taalgebruik: Het document is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de jaren 40, met gebruik van de naamval "den" en verouderde spelling ("visch", "Zondag", "gelegenheid").
* Inhoud: Het betreft een besluit om de Amsterdamse Vishal op zondagen te sluiten vanaf 11 oktober 1942. Er is een duidelijke bezorgdheid over de openbare orde: men wil voorkomen dat burgers onnodig in de rij gaan staan (een veelvoorkomend beeld tijdens de oorlogsjaren door schaarste).
* Handhaving en Controle: De brief stelt voor om direct een verbod op "venten" (straatverkoop) van vis en garnalen te communiceren. Door verkoop te beperken tot winkels en officiële markten, kon de overheid de distributie en prijsvorming beter controleren.
* Correcties: De doorstregingen (zoals "mosselen") en de kanttekening "geheel goedgek." wijzen erop dat dit een definitief concept is dat klaar is voor publicatie of verdere afhandeling. Dit document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In 1942 nam de schaarste aan voedsel toe en werden distributiemaatregelen steeds strenger. Het reguleren van de vismarkt was cruciaal omdat vis een belangrijke bron van eiwitten was nu vlees steeds vaker op de bon ging of onverkrijgbaar was. De vermelding van rijen ("in een rij opstelt") getuigt van de dagelijkse realiteit van die tijd: urenlang wachten voor schaarse goederen. De centrale rol van de Burgemeester ("Burg.") bij het aanwijzen van markten duidt op de strakke gemeentelijke regie onder toezicht van de bezetter.