Afschrift van een getypte brief. 10 september 1942 (datum van doorgeleiding onderaan). Richard Baumstein (in de tekst gespeld als Baimstein), marktkoopman. De Burgemeester van Amsterdam. A f s c h r i f t .

20/21/3 m '42 [handgeschreven]

Aan den Burgemeester
van Amsterdam.

Ondergeteekende, Richard Baimstein, geboren
te Budapest(Hongarije) sinds 13 jaar wonen
de te Amsterdam Marktkoopman, thans inden H
Rijkswerkkamp Gijsselte post Ho geveen,
Drente kamer 5, fragt met eerbiedindien ik
van den Heer Directeur van het Marktwezen
als zijnde Hongaars ataaatsburger mijn ver
gunning op de openbare markt te Amsterdam.
als vroeger terug ontvangen heb, mij te
willen helpen, dat ik van de kamp ontslagen
wordt.
Uw welwillende beslissing met eerbied
verwachtend,

Hoogachting,
R.Baumstein.

De Wethouder voor de
Levensmiddelen,
Wasch-en Schoonmaak,
Bad-en Zweminrichtingen
setlt deze in handen
van den Heer Directeur
van het Marktwezen,
A'dam, 10 Sept.1942. * Inhoud: De brief is een dringend verzoek van Richard Baumstein aan de burgemeester van Amsterdam. Hij vraagt om zijn marktvergunning terug te krijgen, in de hoop dat dit zal leiden tot zijn vrijlating uit het werkkamp waar hij op dat moment verblijft.
* Persoonlijke gegevens: Baumstein is een Joodse man, geboren in Boedapest, die al dertien jaar in Amsterdam woont en werkt als marktkoopman. Hij benadrukt dat hij "Hongaars staatsburger" is.
* Taalgebruik: Het document bevat diverse typ- en spelfouten, zoals "fragt" (Duitsisme voor vraagt), "ataaatsburger", "Ho geveen" en "setlt". Dit kan wijzen op de haast of de stressvolle omstandigheden waarin de brief is opgesteld, of op het feit dat de opsteller het Nederlands niet volledig machtig was.
* Bureaucratie: Onderaan is te zien dat de brief via de Wethouder voor Levensmiddelen is doorgeleid naar de Directeur van het Marktwezen. Dit typeert de ambtelijke molen tijdens de bezetting, waarbij verzoeken van Joodse burgers vaak van het ene naar het andere loket werden geschoven. * Jodenvervolging: In 1942 was de systematische vervolging van Joden in Nederland in volle gang. Joodse mannen werden vanaf begin 1942 opgeroepen voor de zogenaamde "werkverruiming" in werkkampen in het noorden en oosten van het land.
* Rijkswerkkamp Gijsselte: Dit kamp lag nabij Pesse (gemeente Hoogeveen). De omstandigheden waren zwaar. Slechts enkele weken na de datum van dit document, in de nacht van 2 op 3 oktober 1942, werden de meeste bewoners van de Joodse werkkampen gedeporteerd naar kamp Westerbork, vanwaar zij veelal naar de vernietigingskampen in Polen werden gestuurd.
* Nationaliteit als strohalm: Tijdens de bezetting probeerden Joodse burgers met een buitenlandse nationaliteit (vooral van landen die bondgenoot waren van Duitsland, zoals Hongarije, of neutraal waren) vaak aanspraak te maken op een uitzonderingspositie om deportatie te voorkomen. De brief van Baumstein is een tragisch voorbeeld van een poging om via de weg van de legale status en werkvergunningen aan het noodlot te ontsnappen.