Briefkaart (postkaart) met administratieve aantekeningen. Poststempel 23 september 1942; handgeschreven datum 26 september 1942. B. Waterman, Sint Antoniesbreestraat 73 II, Amsterdam. De directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (West). Rechterzijde (Adres):
Aan den directeur
van het Marktwezen
Jan van Galenstr. 14
A’dam (W)

Linkerzijde (Bericht/Aantekeningen):
[Paars stempel:] No 20/26/6 M. 1042
[Handgeschreven:]
Plaats moet worden
ingetrokken, tenzij
echtgenoot persoonlijk
daarvan gebruik
gaat maken.
modelbriefje r.v.p.
20/26/9 [kenmerk] 26-9-’42
[Handtekening/Paraaf]

Afzendergegevens (onderaan links):
AFZ. B. Waterman
St. Antoniesbreestr. 73 II

Stempels en zegels:
* [Postzegel:] NEDERLAND 1 CENT (blauw)
* [Poststempel:] AMSTERDAM C.S. 23 IX 9-10 V 1942
* [Propagandastempel:] LOTERIJ FEBRUARI 1942 [afbeelding vlag en varken] UW KANS 10P3
* [Handgeschreven bovenin:] 25/9
* [Rechtsonder:] 20 * Context van het bericht: De kaart is gericht aan de directeur van het Marktwezen in Amsterdam, die kantoor hield bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. De handgeschreven tekst aan de linkerzijde is een interne ambtelijke instructie of een besluit, geschreven op de kaart na ontvangst.
* Inhoudelijke betekenis: De notitie "Plaats moet worden ingetrokken, tenzij echtgenoot persoonlijk daarvan gebruik gaat maken" wijst op een besluit over een marktvergunning of standplaats. Het "modelbriefje r.v.p." (waarschijnlijk: reeds verzonden per post of retour via post) suggereert dat er een standaardformulier naar de afzender is gestuurd.
* Tijdsverloop: De kaart is op 23 september gepost en op 26 september administratief verwerkt door de betreffende ambtenaar.
* Propaganda: De stempel "LOTERIJ FEBRUARI 1942" met de afbeelding van een varken is een uiting van de Winterhulp Nederland (WHN), de nationaalsocialistische hulporganisatie die loterijen organiseerde om fondsen te werven. * Oorlogstijd en Jodenvervolging: De datum (september 1942) en het adres van de afzender (Sint Antoniesbreestraat 73) zijn zeer betekenisvol. Deze straat lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. In deze periode waren de deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen in volle gang.
* Economische uitsluiting: Joodse marktkooplieden werden stelselmatig uit hun beroep gedreven. Sinds september 1941 mochten Joden alleen nog op speciale "Joodse markten" staan. De notitie over het intrekken van de "plaats" past in het beleid van de bezetter en de meewerkende gemeentelijke instanties om de economische positie van Joodse burgers te minimaliseren of geheel te beëindigen.
* Persoonlijk drama: Uit archiefbronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat op het adres Sint Antoniesbreestraat 73 II de familie Waterman-Swaab woonde. De afzender "B. Waterman" verwijst vermoedelijk naar Betje Waterman-Swaab (1896-1942). Het feit dat er gesproken wordt over het intrekken van de vergunning tenzij de "echtgenoot" er gebruik van maakt, kan duiden op een wanhopige poging om de bron van inkomsten te behouden in een tijd van extreme onzekerheid en vervolging. Kort na het versturen van deze kaart zijn veel bewoners van deze straat gedeporteerd. B. Waterman Marktwezen Winterhulp