Handgeschreven brief (officiële ambtelijke correspondentie). 3 oktober 1942. Mevrouw B. Waterman, St. Antoniesbreestraat 73 II, Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Bovenzijde links, paars stempel en inkt:]
Nº 20/26/12 M. 1942 $\frac{6}{10}$

[Bovenzijde rechts, potlood:]
135

[Rechtsboven:]
Amsterdam, 3 October 1942.

[Adresblok:]
Den Wel Ed. Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
Amsterdam.

[Aanhef:]
Wel Ed. Heer,

[Kenmerk:]
Referte Brief Nº 20/26/9 M. dd. 29 Sept. '42.

[Inhoud:]
U dankend voor bovengenoemd schrijven deel ik U mede dat de achterstallige schuld van het marktgeld thans betaald is.
Gaarne zou ik persoonlijk van de marktplaats op de markt Waterlooplein gebruik willen maken voor den verkoop van levensmiddelen, en ik verzoek U dan ook beleefd mij een dienovereenkomstige kaart te willen toesturen.
U bij voorbaat dankend, verblijf ik in afwachting,

[Afsluiting:]
Hoogachtend,
Mevr. B. Waterman,
St. Antoniesbreestraat 73 II
A'dam

[Marginale aantekeningen links onderaan:]
m.i. geen bezwaar.
Th. Ruys,
s.v.p. naam en geboortedatum
van vrouw opnemen [?] 10/10 '42
(N.B. nog opgeven aan
Hr. Gombauer)

[Rechts onderaan:]
Gezien
De Directeur,
[Handtekening]
[Diagonaal:] de Kler
[Onderste handtekening:] mbergen Dit document is een zakelijke brief van een burger aan de gemeentelijke dienst van het Marktwezen. De strekking is tweeledig:
1. Bevestiging van betaling: De afzender reageert op een eerdere sommatie (van 29 september 1942) en stelt dat de achterstallige marktgeld-schuld is voldaan.
2. Vergunningsaanvraag: Mevrouw Waterman verzoekt om een marktkaart om persoonlijk levensmiddelen te mogen verkopen op de markt op het Waterlooplein.

De ambtelijke aantekeningen onderaan de brief tonen de interne afhandeling. Een ambtenaar (Th. Ruys) heeft in eerste instantie "geen bezwaar", maar vraagt om aanvullende persoonsgegevens. De verwijzing naar de heer Gombauer is cruciaal voor de administratieve route binnen de dienst. De brief dateert van oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De context is hierbij van groot historisch belang:
* Locatie: Zowel het woonadres (St. Antoniesbreestraat) als de marktplaats (Waterlooplein) bevonden zich in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam. Gezien de naam Waterman is het zeer waarschijnlijk dat de afzender van Joodse komaf was.
* Anti-Joodse maatregelen: In 1942 waren Joden door de bezetter al grotendeels uit het economische leven verbannen. Zij mochten alleen nog handelen op speciaal aangewezen "Jodenmarkten", waarvan het Waterlooplein de belangrijkste was.
* Handhaving: De genoemde "Hr. Gombauer" was een ambtenaar bij het Marktwezen die specifiek belast was met het toezicht op en de registratie van Joodse marktkooplieden.
* Overlevingsstrategie: Deze brief illustreert de bittere noodzaak voor Joodse burgers om hun papieren en schulden op orde te hebben in een wanhopige poging om legaal te mogen blijven werken en zo te overleven, terwijl de grootschalige deportaties in Amsterdam op dat moment al in volle gang waren. B. Waterman Waterman verzoekt (Mevrouw) Marktwezen