Handgeschreven brief (met administratieve stempels en aantekeningen) 15 oktober 1942 Mevrouw Waterman, St. Antoniesbreestraat 73 II, Amsterdam De WelEd. Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 17, Amsterdam № 20/26/13 M. 1942 17/10 [stempel/kenmerk]
183 [handgeschreven rechtsboven]

Amsterdam, 15 October 1942

Den WelEd. Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 17,
Amsterdam.

WelEd. Heer,

Ref. Uw schrijven № 20/26/9 M dd. 29 Sept. 1942.

Naar aanleiding van Uw bovenaangehaald schrijven deelde ik U onder dato 3 dezer mede, dat ik gaarne persoonlijk van de plaats op de markt Waterlooplein gebruik zou willen maken, voor den verkoop van levensmiddelen, en verzocht ik U beleefd mij een dienovereenkomstige kaart te willen toesturen. Het verschuldigde marktgeld was intusschen betaald geworden.

Tot op heden mocht ik tot mijn spijt nog niets van U vernemen, doch daar ik deze kaart zeer dringend noodig heb, verzoek ik u beleefd hem mij omgaand, gaarne vóór Dinsdag a.s. te willen toesturen.

U zoudt mij ten zeerste verplichten door de kaart op naam van mijn man B. Waterman te stellen.

U bij voorbaat hartelijk dankend, verblijf ik,

Hoogachtend,
Mevrouw Waterman

adres:
St. Antoniesbreestraat 73 II
Amsterdam

[Handgeschreven kanttekeningen onderaan:]
Gezien 19-10-’42
dellan (?)
Th. Renz, bijgaande kaart uitreiken amb. V. 19/10 '42 In deze zakelijke maar dringende brief verzoekt Mevrouw Waterman de Directeur van het Marktwezen om een marktkaart voor de verkoop van levensmiddelen op het Waterlooplein. Ze refereert aan eerdere correspondentie van 29 september en een eigen schrijven van 3 oktober 1942.

Opvallend is de nadruk op haast: ze heeft de kaart "zeer dringend" nodig en vraagt om toezending vóór de eerstvolgende dinsdag. Hoewel zij de brief schrijft, verzoekt ze expliciet om de vergunning op naam van haar echtgenoot, B. Waterman, te stellen. Uit de administratieve aantekeningen onderaan de brief blijkt dat het verzoek gehonoreerd is: op 19 oktober 1942 is genoteerd dat de kaart uitgereikt mag worden. Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De datum (oktober 1942) en de locatie (Waterlooplein, St. Antoniesbreestraat) zijn zeer significant.

Het Waterlooplein lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Sinds september 1941 hadden de bezetters verordend dat Joodse marktkooplieden alleen nog op speciaal aangewezen "Joodse markten" mochten staan, waaronder het Waterlooplein. De St. Antoniesbreestraat was eveneens een centrale straat in deze wijk.

De naam Waterman en de woonplaats wijzen erop dat dit een Joods gezin betreft. In oktober 1942 waren de grootschalige deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen al in volle gang. Het feit dat Mevrouw Waterman zo dringend om een marktvergunning vraagt voor de verkoop van levensmiddelen, getuigt van een poging om in het levensonderhoud te blijven voorzien onder extreem moeilijke en onzekere omstandigheden. Uit archiefonderzoek (zoals de Indexen van het Stadsarchief Amsterdam) blijkt dat op het adres St. Antoniesbreestraat 73 II inderdaad de familie van Barend Waterman woonde. De bittere realiteit is dat veel bewoners van deze straat de oorlog niet hebben overleefd. B. Waterman Waterman (Mevrouw) Waterman de (Mevrouw) Waterman zo (Mevrouw) Marktwezen