Getypte brief met handgeschreven aantekeningen.
Origineel
Getypte brief met handgeschreven aantekeningen. 21 oktober 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde Amsterdamse gemeentelijke dienst). Den Heer Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau, Gebouw "Atlanta", Stadhouderskade 4-6, Amsterdam-Centrum (Wijk 21). [Links boven:]
HG.
20/30/1 M.
[Midden boven, handgeschreven:]
Verzonden 21/10
[Rechts boven:]
21 October 1942.
[Geadresseerde:]
den Heer Directeur van het
Gewestelijk Arbeidsbureau,
Gebouw "Atlanta",
Stadhouderskade 4-6,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 21.
[Inhoud:]
Bij Besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 13 December 1940 (No.987 L.M.1940) is mij machtiging verleend om onder andere aan houders van vaste plaatsen op de dag- en weekmarkten vrijstelling van betaling van marktgeld te verleenen bij tewerkstelling in Duitsland, indien deze tewerkstelling op Uw aanwijzing geschiedt.
In verband hiermede verzoek ik U beleefd mij mede te deelen of H.E.Reeders, geboren 20 September 1883, wonende Van Ostadestraat 113 IIa, alhier, op Uw aanwijzing is tewerkgesteld in Duitsland en, indien dit het geval is, den datum, waarop dit heeft plaats gevonden.
De Directeur, * Onderwerp: Een administratieve verificatie betreffende de uitzending van een marktkoopman naar Duitsland in het kader van de tewerkstelling.
* Kern van de brief: De afzender vraagt het Gewestelijk Arbeidsbureau om te bevestigen of de heer H.E. Reeders inderdaad door hen is uitgezonden naar Duitsland. Deze bevestiging is nodig om de heer Reeders vrij te stellen van het betalen van marktgeld (stageld) voor zijn vaste plek op de Amsterdamse markt.
* Sleutelpersonen:
* H.E. Reeders: Geboren op 20 september 1883, wonend aan de Van Ostadestraat 113-IIa te Amsterdam. Op basis van zijn geboortejaar (1883) was hij ten tijde van schrijven 59 jaar oud.
* Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar een besluit van het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam uit december 1940, waaruit blijkt dat er al vroeg in de bezetting regelingen werden getroffen voor marktkooplui die gedwongen of via bemiddeling in Duitsland moesten werken. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de bureaucratische afhandeling van de Arbeitseinsatz (de gedwongen tewerkstelling).
Hoewel de tewerkstelling voor veel mannen een traumatische en gedwongen ervaring was, toont dit document de praktische, gemeentelijke kant hiervan: als een marktkoopman niet op de markt kon staan omdat hij in Duitsland werkte, hoefde hij geen marktgeld te betalen, mits dit officieel via het Gewestelijk Arbeidsbureau was geregeld.
Het genoemde "Gebouw Atlanta" aan de Stadhouderskade was gedurende de oorlog inderdaad de zetel van het Gewestelijk Arbeidsbureau, dat een centrale rol speelde bij de werving en selectie van arbeiders voor de Duitse oorlogsindustrie. De Van Ostadestraat ligt in de Pijp, een wijk die van oudsher veel marktkooplui (met name van de nabijgelegen Albert Cuypmarkt) huisvestte.