Dienstbrief / Circulaire 14 december 1942 Gemeente Amsterdam, Kleine Benzinecommissie (Raadhuis, kamer 163) De handelaren in vaste brandstoffen Gemeente Amsterdam
Kleine Benzinecommissie
Raadhuis, kamer 163

Amsterdam, 14 December 1942

Aan de handelaren in vaste brandstoffen.

Nº 21/24/1 M. 1942 20/T

Erkentelijk voor de bijdrage, die [u - doorgestreept] U hebt geleverd in het welslagen de in Augustus l.l. gehouden vervoermiddelen-enquête, doet het mij genoegen, U [met - handgeschreven in marge] een wenk betreffende het vervoer in den komenden winter wellicht van dienst te kunnen zijn.

Met het oog op het huidige gebrek aan stookolie en breek-materieel zal de Gemeente tijdens eventueele vorstperioden niet dezelfde vaarwateren kunnen openhouden, als in vorige jaren. Daar het niettemin van belang is, dat zoo weinig mogelijk schuiten invriezen, zoodat het kolenvervoer te water zoo lang mogelijk gaande kan worden gehouden, doe ik U hieronder een opgave toekomen van de grachten, waarvoor getracht zal worden het ijs dezen winter te breken.
(Wellicht kunt U daarmede bij de keuze van een ligplaats voor Uw schuiten bij vriezend weer Uw voordeel doen.)

Bezuiden het Y zullen van gemeentewege uitsluitend de volgende wateren zoo lang mogelijk worden opengehouden:
Houthaven tusschen Y en Westerkanaal;
Westerkanaal;
Singelgracht tusschen Westerkanaal en Kattensloot;
Kattensloot;
Kostverlorenvaart van de Kattensloot tot 150 m benoorden den Overtoom;
Bilderdijkgracht; Dit document is een officiële mededeling van de Amsterdamse 'Kleine Benzinecommissie' aan brandstofhandelaren. De strekking van de brief is een waarschuwing over de beperkte capaciteit om vaarwegen ijsvrij te houden tijdens de komende winter.

De belangrijkste punten zijn:
* Schaarste: Er is een direct gebrek aan stookolie (brandstof voor ijsbrekers) en 'breek-materieel'.
* Prioritering: Vanwege deze tekorten kan de gemeente niet alle grachten openhouden zoals gebruikelijk.
* Logistiek belang: Om de kolenvoorziening (vaste brandstoffen) niet in gevaar te brengen, wordt een specifieke lijst met voorkeursroutes opgesteld.
* Advies: Handelaren worden aangespoord hun schuiten (aken) op deze specifieke trajecten af te meren om te voorkomen dat ze vastvriezen en het transport blokkeren. Het document dateert van december 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van een extreme schaarste aan vrijwel alle grondstoffen. Brandstof was strikt gerantsoeneerd en werd prioritair toegewezen aan sectoren die essentieel waren voor de infrastructuur of de Duitse oorlogvoering.

De "Kleine Benzinecommissie" was een lokaal orgaan dat de distributie van vloeibare brandstoffen binnen de gemeente reguleerde. Kolen waren op dat moment de belangrijkste bron voor de verwarming van woningen en kantoren. Omdat een groot deel van dit transport in Amsterdam via het water verliep, was het ijsvrij houden van de grachten van vitaal belang voor de stedelijke energievoorziening. De brief toont aan hoe de oorlogssituatie de gemeente dwong tot een "alles-of-niets" beleid waarbij slechts een fractie van het waterwegennet kon worden onderhouden. Gemeente Amsterdam