Handgeschreven klachtenbrief.
Origineel
Handgeschreven klachtenbrief. 2 juni 1942 (2.6.42). Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven:] I
[Midden boven, stempel:] № 25/27/3 M.1942 9/6
[Rechtsboven:] Amsterdam 2.6.42
[Rechtsboven in kader:] Oproepen / v. H. Pietersen [onzeker]
Aan den Directeur v h Marktwezen alhier
Geachte Heer Directeur.
Deze is dienende het volgende onder U aandacht te brengen Heden morgen om 6 uur heb ik met mijn vrouw en een kennis in de rij gestaan in de Albert Cuypstraat markt voor aal om Tien uur kwamen een paar karren met zoetwater visch op de markt aan het geen wert bekend gemaakt door de Marktmeester № 53 versche aal kwam er niet wel was er gerookte aal om 10 uur 10.30 kwam versche aal; om 11 uur sprak ik de Marktmeester die mij mede deelde dat er 48 pond versche aal was geweest en dat er geen versche en geen gerookte meer aan-kwam in middels was ik gevorderd tot op ongeveer 30 personen die aan de beurt waren en ja hoor om 11 uur 30 kwam nog een kar genaamd Willems Wadden Weg № 9 met rivier visch en gerookte aal er vlogen direkt enige menschen op af waar onder ik en een kennes die van af 6 uur met mij in de rij had gestaan; de Marktmeester kwam v h kantoor en zeide ons dat hij de menschen zou aan wijzen die gerookte aal konden kopen; mijn kennes stond vlak bij de markt meester en ik vlak achter haar! Voor dien tijd constateerde ik dat menschen die niet in de rij hadden gestaan aal konden kopen toen kon mijn kennes aal kopen; en toen ik hem attent had gemaakt dat ik ook van af zes uur in de rij had gestaan De brief is een formeel beklag van een burger over de gang van zaken op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kernpunten zijn:
* Wachttijden: De schrijver staat samen met zijn echtgenote en een kennis al vanaf 6:00 uur 's ochtends in de rij voor aal (paling).
* Onjuiste informatie: De marktmeester (№ 53) deelde rond 11:00 uur mee dat er geen vis meer zou komen, terwijl er een half uur later toch een nieuwe kar ("Willems Wadden Weg № 9") arriveerde met riviervis en gerookte aal.
* Onrechtvaardige distributie: De schrijver klaagt over vriendjespolitiek of willekeur. Hij stelt vast dat mensen die niet in de rij hadden gestaan, toch vis konden kopen, terwijl hijzelf (die al vijf en een half uur wachtte) gepasseerd dreigde te worden. De brief breekt af op het moment dat de schrijver de marktmeester hierop aanspreekt.
Het handschrift is een duidelijk leesbaar 'schoolschrift' uit de eerste helft van de 20e eeuw. De spelling is conform de tijd ("visch", "menschen", "versche"). Dit document stamt uit juni 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste en voedseldistributie.
* Schaarste: Producten zoals vis (en zeker aal/paling) waren schaars en zeer gewild. Lange rijen voor winkels en marktkramen waren een dagelijks verschijnsel.
* Controle: De overheid probeerde de distributie te beheersen om zwarte handel te voorkomen. Marktmeesters speelden hierin een cruciale, maar vaak ook bekritiseerde rol.
* Albert Cuyp: De Albert Cuypmarkt was (en is) een van de belangrijkste markten van Amsterdam. Juist hier waren de spanningen over voedseltekorten vaak voelbaar.
* Burgerplicht: Dergelijke brieven laten zien dat burgers ondanks de bezetting bleven vertrouwen op officiële instanties om onrechtvaardigheden in de voedselvoorziening aan te kaarten. H. Pietersen Marktwezen