Getypte brief (doorslag/afschrift). Begin augustus 1942 (gebaseerd op de genoemde data 30 juli en 2 augustus 1942). J. Saur, wonende aan de Albert Cuypstraat 203 C, Amsterdam (geboren 12 januari 1874). A f s c h r i f t .

No. 25/17/7 M.1942 7/8.
No. 702 L.M.1942. 4/8.

Aan den Weled. Heer Strak, Wethouder voor de Levensmiddelen,
te Amsterdam.

Weledele Heer.

      Ondergeteekende neemt beleefd de vrijheid  het volgende onder Uw

aandacht te brengen; als bewoner van de Albert Cuypstraat 203 stond ik
Donderdag 30 Juli j.l. v.m. 10 uurin de rij voor r all voor het elec-
trische apparaat genaamd de Peperbus. Voor die Perperbus werden 4 oude
dames door de Politie gezet en kochten versche aal,; ik was bij de
derde ploeg van vijf personen, die naar de aalkar konden gaan, om
versche aal te koopen. Zaterdag morgen om 10 uur heb ik de aalverkoop
gade geslagen van af mijn balcon; diezelfde 4 oude dames van Donderdag
30 Juli zaten weer voor de Peperbus en konden weer versche aal koopen,
wat zij ook dan hebben gedaan. dus zij hebben twee keer in een week
versche aal gehad; dat klopt niet met de verordening; Zondag 2 Augustus
v.m.10 uur stond bij mij aan de overzijde een man gekleed in bruin
colbert xxxxxxxx en vest, lichtgrijze machester broek en toen den aal-
kar aan kwam liep hij achter de kruk te duwen, zogenaamd den vischver-
kooper te helpen, ( hij had niet in de rij gestaan ) het eerste partij
aal was verkocht, waarvan de verkooper voor den aavang twee portie's
in een emmer onder de kar had gezet; den tweeden kist aal kwam uit een
bakkerskar en werd in de eerste kar geggoid en toen weegden den ver-
koper e n portie aal af en dat ging in een kist welke op het trottoir
stond; toen de verkooper los was van zijn aal en riviervis; legde den
hiervoreh genoemde persoon, ( zijn naam is Evert ) een rode zakdoek
op het trottoir daar op een paar Couranten pakte het in en verdween
ij de richting Van der Helststraat genoemde persoon zijn vrouw heeft
Donderdag gelijk met mij versceh aal gekocht ook dat klopt niet met Uw
verordening. eenmaak versche aal en eenmaal gerookt in de week. heden
heb ik den Marktmeester van deze zaak op den hoogte gebracht die com-
trôel lijkt op niets zoo kan den een dubbel krijgen want Pa en Ma +
kinderen staan in de rij ik wil U heit volgende in overweging geven
een knipkaartensysteem in het leven te roepen op vertoon van de stam-
kaart van het ho f d + de stamkaarten van het gezin met vermelding van
het a ntal x 2 pond aal na grote van het gezin met als de knipkaart van
het Abattoir( vrijbank); want door de marktmeesters is die contrôle
niet te doen om de heele week te onthouden wiel wel en wie niet gehad
hebben. Op 24 Juli l.l. heb ik den Directeur van het Marktwezen het
zelfde voorstel geschreven U bij voorbaat dankend.
Hoogachtend J.Saur, Alb.Cuypstraat 203 C.
geb. te Amsterdam, 12 Januari 1874. * Taal en Stijl: De brief is geschreven in formeel-ambtelijk Nederlands, maar bevat opvallend veel typefouten (bijv. "perperbus", "geggoid", "versceh", "com-trôel", "heit"). Dit suggereert dat het een haastig opgesteld afschrift is of dat de schrijver moeite had met de schrijfmachine.
* Inhoudelijke kern: De afzender kaart "vriendjespolitiek" en het omzeilen van distributieregels aan op de Albert Cuypmarkt. Hij observeert dat bepaalde personen (de "4 oude dames" en de man genaamd "Evert") vaker aal bemachtigen dan de toegestane hoeveelheid (één keer vers en één keer gerookt per week), terwijl anderen in de rij staan te wachten.
* De "Peperbus": Dit verwijst naar een specifiek type elektrische palingrookkast die destijds op de markt aanwezig was.
* Bestuurlijke context: De brief is gericht aan wethouder Strak (NSB), die verantwoordelijk was voor de voedseldistributie. De auteur toont zich een gezagsgetrouwe burger die de overheid wijst op gebrekkige controle ("com-trôel lijkt op niets") en een constructieve oplossing aandraagt. Dit document biedt een unieke inkijk in het dagelijks leven in bezet Amsterdam (1942). Door de toenemende voedselschaarste was de distributie van levensmiddelen aan strikte regels gebonden. Vis, zoals aal, was een welkome aanvulling op het karige rantsoen, wat leidde tot lange wachtrijen en sociale spanningen. Burgers hielden elkaar scherp in de gaten om te voorkomen dat anderen "voordrongen" of meer kregen dan hun rechtmatige deel. Het voorstel voor een "knipkaartensysteem" gebaseerd op de "stamkaart" (het identiteitsbewijs voor de distributie) laat zien hoe diep de bureaucratie van de bezettingsjaren in het leven van de burger was doorgedrongen. De verwijzing naar de "vrijbank" (waar vlees van noodslachtingen goedkoop werd verkocht) illustreert de precaire voedselsituatie van die tijd.