Proces-verbaal of rapportage van een opsporingsambtenaar. 10 april 1942. Uit een nader ingesteld onderzoek is
gebleken, dat Posthumus gedurende
4 dagen met vacantie was en dien-
tengevolge geen visch in ontvangst
heeft kunnen nemen.
De kruier Wieland, die als regel
de verdeelvisch voor Posthumus in
ontvangst neemt, heeft dit ook op
4 april gedaan.
Toen hij de toewijzing van Posthumus
op de afb. vischmarkt wilde af-
leveren, trof hij P. niet aan en
heeft toen de toewijzing (150 pond
spiering) tegen den vastgestelden
maximum prijs v. f 0.35 per pond
aan het publiek verkocht en
wel op het Ger. Domplein.
De opbrengst der visch is door
hem afgedragen aan Posthumus.

Opbergen 10-4-42
Alkmaar

[Stempel: Nº 25/18/2 M. 1942 26/5] Dit document betreft een administratieve verantwoording of een proces-verbaal naar aanleiding van een afwijking in de reguliere distributieketen van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De kern van de zaak is dat een visverkoper genaamd Posthumus met vakantie was toen er 150 pond spiering aan hem werd toegewezen. Zijn vaste kruier, Wieland, nam de vis in ontvangst. Omdat hij Posthumus niet kon bereiken, besloot Wieland de vis zelf direct aan het publiek te verkopen op het Domplein. Belangrijk voor de autoriteiten was dat hij dit deed tegen de officieel vastgestelde maximumprijs van 35 cent per pond en dat hij de opbrengst naderhand aan de rechtmatige vergunninghouder (Posthumus) heeft overhandigd. De rapportage lijkt bedoeld om te bevestigen dat er geen sprake was van zwarte handel of prijsopdrijving. Het document dateert uit april 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een strikte distributie-economie. Grondstoffen en voedsel, waaronder vis, werden centraal toegewezen ("toewijzing") aan erkende handelaren.

Om inflatie en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan, hanteerde de bezetter (via de Prijsbeheersing) strikte maximumprijzen. Opsporingsdiensten, zoals de Economische Opsporingsdienst (EOD) of de lokale politie, controleerden streng op de naleving hiervan. Dit rapport is een typisch voorbeeld van de bureaucratische controle op de kleinhandel in oorlogstijd: elke afwijking van de normale gang van zaken moest worden onderzocht en vastgelegd om aan te tonen dat de distributieregels niet waren overtreden. De vermelding "Opbergen" duidt erop dat de zaak na onderzoek is afgedaan zonder dat er verdere strafmaatregelen nodig werden geacht. Posthumus (visverkoper) Wieland (kruier). Politie