Officieel bijblad (formulier "Alg. Zaken-Model No. 14"). 1 en 2 september 1942. [Kader linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 25/30/1 1942
DOORGEZONDEN: [stempel: G/D]

[Rechtsboven]
H.L. Hartmann pl. Alb. Cuypstr.

[Linkermarge, handgeschreven annotaties]
m. v. 3 maanden
uitstel.
plaats doorbetaling

[paraaf in rood]

[ondertekening in rood, onleesbaar]

[Hoofdtekst, rechts]
Hr. Inspecteur.
Hartman (Jewa) heeft op
3 Juli jl. voor het laatst zijn
plaats tegenover het archief
bezocht.
Bovendien heeft hij eenige malen
verzuim van plaatselijken ver-
blijf tevens het verrichten van
werkzaamheden voor de Duitsche weer-
macht verder is zijne gedraging is mij
niet bekend.
Uit staatstechnisch oogpunt
is het echter ongewenscht om in
deze en dergelijke gevallen langer
uitstel te verleenen.
Amn [onleesbaar]
[ondertekening] Dit document is een ambtelijke rapportage betreffende een verzoek om uitstel van (vermoedelijk) arbeidsinzet voor een zekere H.L. Hartmann. Uit de tekst blijkt dat Hartmann werkzaam was bij of verbonden was aan "Jewa" (mogelijk een bedrijfsnaam) en dat hij sinds begin juli 1942 niet meer is gesignaleerd op zijn gebruikelijke post tegenover "het archief".

De schrijver rapporteert negatief over Hartmann. Er is sprake van "verzuim van plaatselijken verblijf" (hij is niet op zijn officiële adres) en hij verzuimt werkzaamheden te verrichten voor de "Duitsche weermacht". De toon van het document is streng: vanuit "staatstechnisch oogpunt" (een typisch eufemisme voor het belang van de bezetter) wordt geadviseerd om geen verder uitstel meer te verlenen. De annotaties in de linkermarge lijken eerdere beslissingen of processtappen aan te geven (zoals een eerder verleend uitstel van 3 maanden). Het document dateert uit september 1942, een periode tijdens de Duitse bezetting van Nederland waarin de druk op de Nederlandse bevolking om te gaan werken voor de Duitse oorlogsindustrie (de Arbeitseinsatz) enorm toenam. Mannen probeerden via officiële weg uitstel te krijgen (bijvoorbeeld wegens onmisbaarheid in hun huidige werk).

De vermelding van het verzuimen van werk voor de Wehrmacht suggereert dat Hartmann ofwel direct voor de Duitse krijgsmacht had moeten werken, ofwel dat zijn weigering om te verschijnen werd opgevat als sabotage van de oorlogsinspanning. Het feit dat hij "niet meer bezocht" heeft wat van hem verwacht werd, wijst er mogelijk op dat Hartmann was ondergedoken. Ambtenaren moesten in dergelijke gevallen rapporteren aan hun superieuren (de inspecteur), waarbij loyaliteit aan de bezettingsautoriteiten vaak de doorslag gaf in het advies ("ongewenscht om... langer uitstel te verleenen"). H.L. Hartmann M. No Wehrmacht