Brief (verzoekschrift). 8 januari 1942. A. Koning, wonende aan het Dril 16 te Volendam. [Linkerpagina]
moeten zitten zoo dat ik van af.
Donderdag 8 Januari 1942.. mijn werkzaam
heden met vischverkooper op de Dagmarkt
ten Pietersraal heb moeten opgeven
W.E.D. Heer nu kom ik met een beleest
verzoek dit schrijven tot u richten
of u mijn die voorkeurskaart in een
gesloten Eneloppe ~~waarvoor ik u~~
~~een postzegel van 7½ cent in deze~~
~~brief heb ingesloten,~~ aan mijn adres
op te sturen. zoo als ik schrijf ik lig
er ziek van te bet vanwege dat ongeval
daarom kan ik ~~niet~~ die reis niet maken
wat mijn leeftijd betreft en dat van
mijn vrouw dat hebben de Heeren op
u Dienst op 31 October en 17 November
1941 al opgeschreven, maar ik zal
het nogmaals om alle abuise te
voorkome voor u neerschrijven. ik
ben geboren op 12 Juli 1886 en mijn
vrouw is geboren op 27 September 1891
W.E.D. Heer ik hoop en vertrouw op
u welwillende medewerking

[Rechterpagina]
dat u deze aangelegenheid
gunstig wilt adviseeren teeken
ik met de meeste hoogachting
u.d.w. dienaar A. Koning
Dril 16 Volendam * Taal en spelling: De brief is geschreven in het Nederlands met verschillende fonetische spellingen en dialectinvloeden die kenmerkend zijn voor die tijd en regio (bijv. "beleest" voor beleefd, "Eneloppe" voor enveloppe, "te bet" voor te bed, "abuise" voor abuizen/fouten, en "voorkome" zonder slot-n).
* Inhoud: De afzender, A. Koning, legt uit dat hij sinds 8 januari 1942 niet meer kan werken als visverkoper op de dagmarkt (mogelijk de "Pietershal" of een vergelijkbare locatie, hier gespeld als "Pietersraal") vanwege een ongeval. Hij is bedlegerig en kan daarom niet persoonlijk langskomen om zijn 'voorkeurskaart' op te halen. Hij verzoekt deze per post te sturen en vermeldt ter controle de geboortedata van hemzelf (12 juli 1886) en zijn vrouw (27 september 1891).
* Schrift: Een vlot, redelijk geoefend 20e-eeuws cursief handschrift. De doorstrepingen suggereren dat de schrijver zijn verzoek tijdens het schrijven herformuleerde (mogelijk had hij de postzegel al bijgesloten maar besloot hij de zin te veranderen). * Historische periode: De brief dateert uit januari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Distributiestelsel: De genoemde "voorkeurskaart" verwijst naar het complexe systeem van distributiebonnen en speciale toewijzingen. Voorkeurskaarten gaven recht op extra rantsoenen of specifieke goederen, vaak op basis van leeftijd (zoals de 50+ status van de afzender) of gezondheid.
* Sociaal-economisch: De brief geeft een inkijkje in het leven van een kleine zelfstandige (visverkoper) in Volendam die door een ongeval direct in de problemen komt met zijn mobiliteit en de bureaucratie van het distributiesysteem. De formele aanhef ("WelEdelGeboren Heer") en afsluiting ("uw dienstwillige dienaar") getuigen van de toenmalige hiërarchische verhouding tussen burger en overheid.