Handgeschreven brief (verzoekschrift). 14 maart 1942. J. van Luijn, plaatshouder op de Ten Katemarkt. De Directie Marktwezen, Amsterdam. Nº 27/O/I M. 1942 16/3 14 Maart 1942 Amsterdam

Aan de Directie Marktwezen

Ondergeteekende J van Luijn Plaatshouder
Ten katestraat verzoekt beleefd wegens tewerk
stelling in Duitschland, zijn broer P. v Luijn mag
vervangen op mijn plaats tijdens mijn verblijf in
Duitschland.

Hopende een gunstig antwoord van Uw
te mogen ontvangen teeken ik

Hoog achtend
J v Luijn
Jacob v Lennepkade 180 I

Woensdag of Donderdag
vertrek naar Duitschland * Inhoud: De heer J. van Luijn, een marktkoopman (plaatshouder) op de Ten Katestraat in Amsterdam, verzoekt de Directie Marktwezen om toestemming zodat zijn broer (P. van Luijn) zijn marktplaats kan overnemen.
* Aanleiding: De reden voor dit verzoek is de verplichte tewerkstelling van de afzender in Duitsland.
* Urgentie: Onderaan de brief voegt de schrijver een dringende noot toe: hij moet al op de eerstvolgende woensdag of donderdag vertrekken. Dit wijst op de korte termijn waarop dergelijke oproepen voor de arbeidsinzet vaak plaatsvonden.
* Toon: De brief is gesteld in beleefde, formele termen ("verzoekt beleefd", "Hoogachtend"), wat gebruikelijk was in correspondentie met overheidsinstanties, zelfs onder de moeilijke omstandigheden van de bezetting. Dit document is een direct getuigenis van de impact van de Arbeitseinsatz (gedwongen tewerkstelling) tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Vanaf 1942 werden steeds meer Nederlandse mannen gedwongen om in de Duitse oorlogsindustrie te gaan werken.

De brief illustreert hoe gewone burgers probeerden hun dagelijkse broodwinning en onderneming (in dit geval een marktkraam) veilig te stellen voor de periode van hun afwezigheid. De Ten Katemarkt is een bekende dagmarkt in Amsterdam-West die ook tijdens de oorlogsjaren een centrale rol speelde in de voedselvoorziening van de wijk. Voor een marktkoopman betekende de oproep voor tewerkstelling niet alleen een persoonlijk risico, maar ook het wegvallen van het inkomen voor de familie, tenzij er vervanging geregeld kon worden. J. van Luijn P. van Luijn Marktwezen