Officiële brief van de Gemeente Amsterdam. 24 juli 1942. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (namens de afdeling L.M.). Directeur van den Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. [Stempel: № 27/15/3] [Stempel: M. 1942 24/7]

Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal

Telefoon 43130, 43321

Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum, het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

Aan den heer Directeur van den Dienst van het Marktwezen.

Afd. L.M. No. 576 Bijlagen Uw brief: [handgeschreven: ri : Dir] Datum: 24 Juli 1942.
-1942- [handgeschreven: spoed]
Onderwerp:

Naar aanleiding van Uw schrijven van 16 Juli j.l. merk ik op, dat ik er mij over verwonder dat de aanwezigheid van een zgn. astroloog op de markt niet door den markt-ambtenaar is ontdekt. U meent, dat de reden daarvan is, dat de ambtenaar belast is met het toezicht op den vischverkoop op een gedeelte der markt. Het is echter bekend, dat de aanvoer van visch niet ruim is geweest, zoodat zeker niet gedurende den geheelen dag visch op de markt werd verkocht. Ik kan mij daarom niet voorstellen dat genoemde ambtenaar met dit toezicht zoo zeer in beslag is genomen, dat hij geen aandacht kon schenken aan hetgeen op de markt ten Katestraat voorviel.
Gaarne ontvang ik hierover nog nader bericht.

[Initialen: vM / µ]

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,

[Handtekening]

Model G.A. 5. 25.000-2-'41 Deze brief is een formeel schrijven waarin een wethouder van Amsterdam zijn ongenoegen uit over het functioneren van een marktambtenaar. De kern van de zaak is de aanwezigheid van een "zogenaamde astroloog" op de markt in de Ten Katestraat, die onopgemerkt bleef voor de toezichthouder.

De wethouder verwerpt het excuus dat de ambtenaar te druk was met het toezicht op de visverkoop. Hij voert een logisch argument aan: door de heersende schaarste was er nauwelijks vis aan te voeren, waardoor de ambtenaar onmogelijk de hele dag zijn handen vol kon hebben aan dat specifieke toezicht. De toon is zakelijk maar kritisch, wat duidt op een strikt ambtelijk toezicht in een tijd waarin regels en vergunningen nauwlettend werden gecontroleerd. Het document dateert van juli 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze context is essentieel om de inhoud te begrijpen:

1. Schaarste en distributie: De opmerking dat de "aanvoer van visch niet ruim is geweest" is een direct gevolg van de oorlogssituatie. De visserij op de Noordzee was nagenoeg stilgevallen en voedsel was op de bon.
2. Controle en orde: De bezetter en het collaborerende stadsbestuur hielden markten streng onder toezicht. "Zogenaamde astrologen" of waarzeggers werden vaak beschouwd als ongewenste elementen die onrust konden zaaien of zonder vergunning geld verdienden, wat in deze periode streng werd aangepakt.
3. Ten Katestraat: De Ten Katemarkt is een bekende markt in Amsterdam Oud-West die ook tijdens de oorlog een belangrijke rol speelde in de voedselvoorziening van de stad.
4. Bestuur: De afkorting "L.M." staat voor de afdeling Levensmiddelen. Het feit dat een wethouder zich persoonlijk met een incident rond een astroloog bezighoudt, illustreert de verregaande bureaucratische controle in deze periode. De handgeschreven notitie "spoed" onderstreept dat men de zaak hoog opnam.