Archief 745
Inventaris 745-374
Pagina 554
Dossier 26
Jaar 1942
Stadsarchief

Rapportage/Ambtelijk schrijven

7 augustus 1942

Origineel

Rapportage/Ambtelijk schrijven 7 augustus 1942 [Marginale aantekening linksboven in potlood:]
Evw. dit rapport overleggen aan W.R.

[Hoofdtekst:]
Directie Marktwezen.
misschien

Op Vrijdag, 7 Augustus heeft een vrouw - in mijn bijzijn een dienstdoenden politieagent medegedeeld dat een kist gerookte aal aan den verkoop was onttrokken, daar zij deze heeft zien binnen brengen in de Ten Katestraat 26. Zij had dit reeds aan de marktbezoekers medegedeeld, die hierdoor werden opgezweept, waardoor de goede orde op de markt in gevaar werd gebracht.
Bedoelde vrouw verklaarde genaamd te zijn J.M. Julia, geboren 11 Januari 1879 wonende Douwes Dekkerstraat 33 beletage, alhier.

De agent heeft op vorenvermeld adres een nauwgezet onderzoek ingesteld, waarna hem gebleken is dat haar bewering niet waar was.
Genoemde J.M. Julia bleef evenwel ten aanhoore van een groot aantal marktbezoekers volhouden dat zij had gezien dat er in genoemd perceel een kist aal naar binnen was gebracht. Zij stelde den agent de vraag: "bent u ook van de partij?" hierop bleef hij het antwoord schuldig.
Daarna deelde zij het publiek mede: "ik blijf volhouden dat er geknoeid wordt. Ze maken mij toch niks, want ik heb een zoon bij de groene politie."

Het zou te ver voeren de vele insinuaties te rapporteeren, evenwel stel ik de Directie van het Marktwezen met deze aangelegenheid in kennis.
N.B. Kan de politie tegen genoemde J.M. Julia maatregelen treffen. Mij is medegedeeld dat zij reeds eerder door haar optreden de orde op den openbaren weg in gevaar heeft gebracht. De betrokken agent is van het Hoofdbureau, telefoon 44211 bureau 24 toestel 231.

Amsterdam, 7 Augustus.

[Onderaan stempels en aantekeningen:]
No 27/23/1 M. 1942 12/8 v. Mens
[In rood/blauw potlood:] doorzenden aan de Heer [...] met verzoek om behandeling te willen overnemen VT 27/23/2 Het document is een verslag van een incident op of nabij de Ten Katemarkt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Een 63-jarige vrouw, J.M. Julia, beschuldigt iemand in de Ten Katestraat ervan een kist gerookte paling ("aal") achter te houden voor de zwarte handel of eigen gebruik, in plaats van deze via de officiële markt te verkopen.

Wanneer een politieagent na onderzoek concludeert dat de beschuldiging ongegrond is, beschuldigt de vrouw de agent van corruptie ("bent u ook van de partij?"). De situatie is dreigend omdat zij het publiek op de markt "opzweept". Opvallend is haar claim van onschendbaarheid: ze beweert dat haar niets kan gebeuren omdat haar zoon bij de "Groene Politie" (de Duitse Ordnungspolizei) werkt. De rapporteur vraagt zich af of er maatregelen tegen de vrouw genomen kunnen worden wegens verstoring van de openbare orde. Dit document biedt een inkijkje in de spanningen in bezet Amsterdam in 1942. Schaarsheid en distributie van voedsel zorgden voor grote onrust op de markten. Gerookte paling was een luxeartikel dat vaak op de zwarte markt verdween.

De verwijzing naar de "Groene Politie" is historisch significant. Dit was de Nederlandse term voor de Duitse politie-eenheden die bekend stonden om hun harde optreden en betrokkenheid bij razzia's. Dat een Amsterdamse burger dit als 'bescherming' aanvoert tegenover een Nederlandse politieagent, illustreert de complexe machtsverhoudingen en de corruptieve invloed van de bezettingsmacht op het dagelijks leven en de handhaving van de openbare orde. De vermelding van "W.R." in de kantlijn verwijst mogelijk naar de Wethouder van de betreffende afdeling. J.M. Julia N.B. Kan Hoofdbureau Marktwezen Politie

Samenvatting

Het document is een verslag van een incident op of nabij de Ten Katemarkt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Een 63-jarige vrouw, J.M. Julia, beschuldigt iemand in de Ten Katestraat ervan een kist gerookte paling ("aal") achter te houden voor de zwarte handel of eigen gebruik, in plaats van deze via de officiële markt te verkopen.

Wanneer een politieagent na onderzoek concludeert dat de beschuldiging ongegrond is, beschuldigt de vrouw de agent van corruptie ("bent u ook van de partij?"). De situatie is dreigend omdat zij het publiek op de markt "opzweept". Opvallend is haar claim van onschendbaarheid: ze beweert dat haar niets kan gebeuren omdat haar zoon bij de "Groene Politie" (de Duitse Ordnungspolizei) werkt. De rapporteur vraagt zich af of er maatregelen tegen de vrouw genomen kunnen worden wegens verstoring van de openbare orde.

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in de spanningen in bezet Amsterdam in 1942. Schaarsheid en distributie van voedsel zorgden voor grote onrust op de markten. Gerookte paling was een luxeartikel dat vaak op de zwarte markt verdween.

De verwijzing naar de "Groene Politie" is historisch significant. Dit was de Nederlandse term voor de Duitse politie-eenheden die bekend stonden om hun harde optreden en betrokkenheid bij razzia's. Dat een Amsterdamse burger dit als 'bescherming' aanvoert tegenover een Nederlandse politieagent, illustreert de complexe machtsverhoudingen en de corruptieve invloed van de bezettingsmacht op het dagelijks leven en de handhaving van de openbare orde. De vermelding van "W.R." in de kantlijn verwijst mogelijk naar de Wethouder van de betreffende afdeling.

Genoemde Personen 2

J.M. Julia N.B. Kan

Locaties

Ten Katemarkt

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Kat Huishoudelijk: Pan Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Gerookt Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen Razzia & Arrestatie

Organisaties

Hoofdbureau Marktwezen Politie

Gerelateerde Documenten 6