Afschrift van een officieel rapport. 1 augustus 1942. H. de Wolff (vermoedelijk een marktopzichter). A f s c h r i f t .

No.28/5/3 M.1942 3/8.

R A P P O R T .

Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.
A l h i e r .

In aansluiting op mijn rapport van 31 Juli l.l. meld ik U het volgende. Zooals in mijn vorig rapport staat vermeld had ik aan den vischkooppman( dit was A. de Groot.) gezegd al zijn gerookte aal te verkoopen. en voor niemand iets te bewaren. Toen ik mij een oogenblik uit de hal verwijderd had, heeft genoemde Agent van Politie C.Smit den vischkoopman geprest 5 pond gerookte aal apart te leggen. De Groot heeft hem te kennen gegeven, dat de marktopzichter hem gezegd had alles te verkoopen, waarop Smit heeft geantwoord:" Ik heb met die marktopzichter niets te maken, dat moet er nu nog bijkomen, ik moet 5 pond aal hebben en daarmee uit, en je brengt het straks maar naar het posthuis Westerstraat ". Deze koopman heeft dan ook inderdaad genoemd kwantum aal voor hem naar het posthuis gebracht. De Groot heeft mij hedenmorgen, 1 Augustus, verteld, dat hij voor de drang van genoemden Agent was gezwicht, omdat deze agent, zoo hij vertelde, toch een man van gezag was, die hij moest gehoorzamen. De Groot meende echter mij dit te moeten melden.

1 Augustus 1942.

w.g. H. de Wolff. * Kern van de zaak: Het document doet verslag van een incident waarbij een politieagent, C. Smit, zijn autoriteit gebruikte om een viskoopman (A. de Groot) te dwingen schaarse goederen (5 pond gerookte paling) achter te houden voor eigen gebruik. Dit gebeurde direct nadat de marktopzichter, H. de Wolff, de instructie had gegeven dat alles openbaar verkocht moest worden en er niets gereserveerd mocht worden.
* Houding van de betrokkenen: De agent toont een openlijk dédain voor de civiele marktopzichter ("Ik heb met die marktopzichter niets te maken"). De viskoopman geeft aan te zijn gezwicht onder de druk van het "gezag" van de politie-uniform, maar voelde zich blijkbaar toch moreel bezwaard genoeg om het voorval de volgende ochtend te melden bij de marktopzichter.
* Taalgebruik: Het rapport is opgesteld in een zakelijke, ambtelijke stijl. Interessant is de spelling "vischkooppman" (met een dubbele 'p'), wat een typefout in het origineel lijkt te zijn. De afkorting "w.g." onderaan staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een getypte kopie (afschrift) is van een handgeschreven origineel. * Tijdsgeest: Het document dateert uit augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van groeiende voedselschaarste en een streng distributiesysteem.
* Controle en Corruptie: De overheid probeerde via het 'Marktwezen' de distributie van voedsel eerlijk te laten verlopen en zwarte handel tegen te gaan. Dit rapport illustreert echter hoe personen in machtsposities, zoals politieagenten, de regels aan hun laars lapten om zichzelf te bevoordelen.
* De Westerstraat: Er wordt specifiek verwezen naar het "posthuis Westerstraat" in de Jordaan te Amsterdam. De vismarkt bevond zich waarschijnlijk in de nabijgelegen markthal. Dit type incidenten was kenmerkend voor de corruptie en de gespannen verhoudingen tussen verschillende controlerende instanties (politie vs. markttoezicht) tijdens de oorlogsjaren.