Handgeschreven conceptbrief of ambtelijk advies. 1 juli 1942. Visscherij 76/B/4/75 [rood potlood]
A'dam, 1/7 1942
W.h.i.U.
Lype [onderstreept]

Onder terugzending van de met Uw kantbrieven dd. 20 en 26 Juni jl. om advies ontvangen stukken No 259 Z.M. 1942 heb ik de eer U het navolgende te berichten.
De verdeellijsten voor zoetwatervisch en aal zijn samengesteld door de door de N.V.C. ingestelde Verdeelingscommissie [onder leiding van mijn dienst], waarbij als maatstaf heeft gegolden, dat men in de basisjaren 1939/1940 kleinhandelaar in visch moet zijn geweest. De straathandelaars beschikken niet over een behoorlijke boekhouding, zoodat vrijwel geen van hen kon aantoonen, welke omzetten men in de basisjaren had gehad. De leden der Verdeelingscom., hoewel deskundigen op het gebied van visch en van den vischhandel, heeft dus uitsluitend op het geheugen moeten werken, waarbij vanzelfsprekend wel fouten zullen zijn ingeslopen. [doorgehaald: onsjuistheden kunnen]
Van de door adressant genoemde personen staat echter [ingevoegd: in hoofdzaak] wel vast, dat zij in de basisjaren 1939/1940 vischhandel hebben gedreven, hoewel mogelijk niet over dat geheele tijdvak. Bovendien is door de N.V.C. als maatstaf aangenomen, dat men in die jaren uitsluitend het beroep van vischhandelaar moest hebben uitgeoefend. Voor de houders van v.v. bestaat bijv. de mogelijkheid om per 3 maanden van artikel te veranderen, zoodat men bijv. 3 maanden niet juist en 3 maanden met visch kon handelen. Er staan dus inderdaad een aantal personen op de verdeellijsten, die ook niet in het bezit zijn van een toegangskaart van de C.M., of die in genoemde... * Kernproblematiek: Het document beschrijft de bureaucratische moeite om eerlijke distributielijsten op te stellen voor visverkopers tijdens de oorlog. Omdat veel kleine straathandelaren geen administratie bijhielden, moest de commissie vertrouwen op het collectieve geheugen van experts, wat leidde tot fouten en onnauwkeurigheden.
* Criterium: Er werd streng getoetst op de jaren 1939-1940 (vóór of aan het begin van de bezetting). Men moest toen exclusief in vis hebben gehandeld.
* Afkortingen:
* N.V.C.: Nederlandsche Visscherij Centrale, het centrale orgaan dat tijdens de bezetting de visserijsector reguleerde.
* Z.M.: Zeevisscherij-Maatregel (waarschijnlijk verwijzend naar een specifiek besluit uit 1942).
* v.v.: Vermoedelijk 'ventvergunning' of 'venter-vergunning'.
* C.M.: Centrale Markt (vermoedelijk de Centrale Markthallen in Amsterdam). Dit document stamt uit een periode waarin de Nederlandse economie en voedselvoorziening volledig onder controle stonden van de bezetter. De oprichting van organen zoals de N.V.C. was onderdeel van de 'gelijkschakeling'. De brief illustreert de frictie tussen de formele eisen van de overheid (bewijslast via boekhouding) en de informele praktijk van de kleinschalige straathandel. Voor veel kleine handelaren betekende het ontbreken van schriftelijk bewijs dat zij buiten de officiële toewijzing van handelswaar (zoals vis en aal) dreigden te vallen. De referentie naar de "basisjaren" 1939/1940 werd vaak gebruikt om te voorkomen dat 'gelukszoekers' of nieuwe handelaren de markt betraden ten koste van gevestigde zaken. U.