Archief 745
Inventaris 745-380
Pagina 476
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypt afschrift van een brief.

21 maart 1942. Van: M. Goedhart Jzn., Westerstraat 83 I, Amsterdam. Aan: Nederlandsche Visscherijcentrale, 's-Gravenhage.

Origineel

Getypt afschrift van een brief. 21 maart 1942. M. Goedhart Jzn., Westerstraat 83 I, Amsterdam. Nederlandsche Visscherijcentrale, 's-Gravenhage. AFSCHRIFT.

Amsterdam, 21/3/42.

Nederlandsche Visscherijcentrale,
's - G R A V E N H A G E. -

Mijn heren,

Gaarne had ik een verzoek aan U of U niet kan zorgen, dat ik dit jaar meer aal toegewezen krijg.
Ik heb de laatsten 10 jaren ongeveer 1500 à 2000 pond aal voor mij rookerij gehad en ik verkocht 1000 tot 1500 pond versch per week op mij standplaats, het vorigen jaar heb ik nog geen 100 pond aal per week kunnen bemachtigen terwijl een bloemenkoopman bijwijzen van spreken met manden gerookte aal liep te venten, natuurlijk uit de zwarten handel.
Ik heb mij aal meest ontvangen van de Heeren Edelenbosch en v.d. Veen te Enkhuizen, ook kocht ik veel van Kobus Visser, Enkhuizen en dan natuurlijk van verschillenden Grossiers.
Den Heer Edelenbosch schreef mij het vorigen jaar, dat hij zoo weinig toewijzing had, daarom kon hij mij niets zenden.
Ik mag hoopen, dat ik dit jaar toch niet weer zoo weinig aal zal ontvangen want ik ben toch een bonfiede handelaar.
U geëerd antwoordt tegemoet ziende.

Hoogachtend,
w.g. M. Goedhart Jzn.
Westerstraat 83 I.

voor eensluidend afschrift
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
[handtekening A. Schimmel]
Directeur [stempel] * Problematiek: De briefschrijver, een visroker en handelaar uit Amsterdam, beklaagt zich over de drastische terugval in zijn aalvoorraad. Waar hij voorheen wekelijks 1000 tot 1500 pond verkocht, ontving hij het voorgaande jaar (1941) nog geen 100 pond per week.
* Zwarte Handel: De schrijver wijst op de onrechtvaardigheid van de zwarte handel. Hij ziet onbevoegden (zoals een "bloemenkoopman") grote hoeveelheden aal verkopen via illegale weg, terwijl hij als "bonafide" handelaar via de officiële weg (de Visscherijcentrale en erkende grossiers) nagenoeg niets krijgt.
* Leveranciers: Er worden specifieke namen van vishandelaren uit Enkhuizen genoemd (Edelenbosch, v.d. Veen, Kobus Visser), wat duidt op de historische handelsrelatie tussen de Zuiderzeestadjes en de Amsterdamse markten.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel maar direct, met enkele typerende taalfouten van die tijd of regio (zoals "mij rookerij" in plaats van "mijn rokerij" en de spelling "bonfiede"). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) was een overheidsorgaan dat de distributie en prijsvorming van vis controleerde binnen het stelsel van de geleide economie en distributie.

In 1942 was de schaarste in Nederland alomtegenwoordig. Veel producten, waaronder vis, gingen op transport naar Duitsland of verdwenen in het illegale circuit (de zwarte handel). De brief illustreert de wanhoop van kleine zelfstandigen die probeerden volgens de regels te werken ("bonafide"), maar door de strikte rantsoenering en de opkomst van de zwarte markt hun bedrijfsvoering zagen instorten. De Westerstraat in de Jordaan was destijds een centrum voor handel en ambacht, waar de gevolgen van deze schaarste direct voelbaar waren.

Samenvatting

  • Problematiek: De briefschrijver, een visroker en handelaar uit Amsterdam, beklaagt zich over de drastische terugval in zijn aalvoorraad. Waar hij voorheen wekelijks 1000 tot 1500 pond verkocht, ontving hij het voorgaande jaar (1941) nog geen 100 pond per week.
  • Zwarte Handel: De schrijver wijst op de onrechtvaardigheid van de zwarte handel. Hij ziet onbevoegden (zoals een "bloemenkoopman") grote hoeveelheden aal verkopen via illegale weg, terwijl hij als "bonafide" handelaar via de officiële weg (de Visscherijcentrale en erkende grossiers) nagenoeg niets krijgt.
  • Leveranciers: Er worden specifieke namen van vishandelaren uit Enkhuizen genoemd (Edelenbosch, v.d. Veen, Kobus Visser), wat duidt op de historische handelsrelatie tussen de Zuiderzeestadjes en de Amsterdamse markten.
  • Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel maar direct, met enkele typerende taalfouten van die tijd of regio (zoals "mij rookerij" in plaats van "mijn rokerij" en de spelling "bonfiede").

Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) was een overheidsorgaan dat de distributie en prijsvorming van vis controleerde binnen het stelsel van de geleide economie en distributie.

In 1942 was de schaarste in Nederland alomtegenwoordig. Veel producten, waaronder vis, gingen op transport naar Duitsland of verdwenen in het illegale circuit (de zwarte handel). De brief illustreert de wanhoop van kleine zelfstandigen die probeerden volgens de regels te werken ("bonafide"), maar door de strikte rantsoenering en de opkomst van de zwarte markt hun bedrijfsvoering zagen instorten. De Westerstraat in de Jordaan was destijds een centrum voor handel en ambacht, waar de gevolgen van deze schaarste direct voelbaar waren.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A.Th.Waalberg, Kinkerstr. 60/62 Waterlooplein kooper winkelier
A.Th.Waalberg, Kinkerstr.60/62 Waterlooplein kooper winkelier
B. Soort Waterlooplein ongeknipt
B. Soort Waterlooplein ƒ 0,11 p.kg
B extra Waterlooplein ƒ 0,15 p.kg
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Brasem (blei), meun, sneep en winde boven ½ kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
C.Mooijer & Zonen
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
Gebr.Böhne
Gebr.Smit
Gestripte kabeljauw Waterlooplein 0,65
M. Sicma Waterlooplein 0,75
M. Sicma Waterlooplein 0,40
M. Sicma Waterlooplein 0,55
Gestripte wijting Waterlooplein 0,65
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6