Handgeschreven brief (klacht/verzoekschrift). 24 april 1942 (gebaseerd op stempel "M. 1942" en handgeschreven datum "24/4"). J.P.K. Schoos, Wester Gasthuisstraat 43 III, Amsterdam (W). № 46A / 83 / 1 M. 1942 24/4 Schoos
nw. Insp.

Wel Edelen Heer
ik heb altijd aal uit Volendam
betrokken en nu is mijn toewijzing
ingetrokken nu moet ik mijn aal
van de vischafslag van Amsterdam
betrekken maar dat is veel te weinig
daar kan ik mijn huishouden niet
van laten leven ik ben ook al
niet voor zoetwatervisch in aanmer
king gekomen en ik ben toch al
van mijn 14 jaar in de vischhandel
en nu ben ik 31 ik zou toch wel
denken dat ik daar nu toch wel
recht op heb ik heb altijd heel
veel omgezet en degeen die altijd
minder gehad hebben die hebben
nu een grootere toewijzing dat is
toch niet op ze’n plaats misschien
kan u voor mij iets doen bij
voorbaat mijn vriendelijken dank
Mijn Volendamsche leverancier was
Tuik ik ben uitsluitent gerookte
aalhahdelaar

Hoogachtend: JPK Schoos
Wester Gasthuisstr 43 III
Amsterdam (W) * Inhoud: De schrijver, een handelaar in gerookte paling (aal), beklaagt zich over het feit dat zijn toewijzing voor paling uit Volendam is ingetrokken. Hij is nu aangewezen op de visafslag in Amsterdam, maar de hoeveelheid die hij daar krijgt is onvoldoende om zijn huishouden te onderhouden. Hij wijst op zijn jarenlange ervaring (sinds zijn 14e) en claimt dat handelaren die vroeger minder omzet draaiden, nu grotere toewijzingen krijgen, wat hij onrechtvaardig vindt.
* Stijl en spelling: De brief is geschreven in een eerbiedige maar dringende toon ("Wel Edelen Heer"). Er is gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (vischafslag, vischhandel, Volendamsche). De tekst bevat enkele kleine verschrijvingen, zoals "uitsluitent" en "aalhahdelaar".
* Persoonsgegevens: De afzender identificeert zich als J.P.K. Schoos, 31 jaar oud, woonachtig in de Wester Gasthuisstraat in Amsterdam. Hij noemt "Tuik" als zijn voormalige leverancier in Volendam. * Tijdsbeeld: De brief dateert uit april 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en distributie: Tijdens de bezetting was er sprake van toenemende schaarste. De handel in goederen, waaronder vis, werd strikt gereguleerd door de overheid via een systeem van toewijzingen en vergunningen. Kleine zelfstandigen waren voor hun inkomen volledig afhankelijk van de quota die hen door officiële instanties (zoals de visafslag of inspectie) werden toegekend.
* Historisch belang: Dit document biedt inzicht in de dagelijkse overlevingsstrijd van kleine ondernemers tijdens de oorlog en de bureaucratische willekeur waar zij mee te maken kregen bij de verdeling van schaarse levensmiddelen. J.P.K. Schoos