J.P.K. Schoos

Officiële brief/beschikking.

De kern van deze brief is een formele toestemming voor assistentie op een marktplaats. De directeur verleent de heer S.J. Schoos het recht om zich op de markt in de Westerstraat te laten bijstaan door zijn zoon, J.P.K. Schoos. Belangrijk hierbij is het juridische voorbehoud: de zoon mag zijn vader enkel *bijstaan* en niet volledig *vervangen*. Dit wijst op de strikte, persoonsgebonden aard van marktvergunningen in die tijd. De term "tot wederopzegging" geeft aan dat dit een tijdelijk recht is dat door de instantie op ieder moment herroepen kan worden. De handgeschreven notitie "extra" bovenaan suggereert dat dit een afschrift of een bijzondere kopie voor het archief betreft.

Getypte brief (doorslag of kopie).

Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek om een toewijzing van zoetwatervis. De toon is zakelijk en kortaf, kenmerkend voor de bureaucratie tijdens de oorlogsjaren. De beslissing is gebaseerd op een onderzoek door een speciale commissie van de Visscherijcentrale. Opvallend is het gebruik van de verouderde spelling (zoals "Visscherijcentrale" en "zoetwatervisch"), die destijds de standaard was. Het document dient als bewijs van de strikte regulering van de voedselvoorziening, waarbij zelfs voor specifieke producten zoals zoetwatervis officiële toestemming en toetsing nodig was.

Handgeschreven brief (klacht/verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, een handelaar in gerookte paling (aal), beklaagt zich over het feit dat zijn toewijzing voor paling uit Volendam is ingetrokken. Hij is nu aangewezen op de visafslag in Amsterdam, maar de hoeveelheid die hij daar krijgt is onvoldoende om zijn huishouden te onderhouden. Hij wijst op zijn jarenlange ervaring (sinds zijn 14e) en claimt dat handelaren die vroeger minder omzet draaiden, nu grotere toewijzingen krijgen, wat hij onrechtvaardig vindt. * **Stijl en spelling:** De brief is geschreven in een eerbiedige maar dringende toon ("Wel Edelen Heer"). Er is gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (vischafslag, vischhandel, Volendamsche). De tekst bevat enkele kleine verschrijvingen, zoals "uitsluitent" en "aalhahdelaar". * **Persoonsgegevens:** De afzender identificeert zich als J.P.K. Schoos, 31 jaar oud, woonachtig in de Wester Gasthuisstraat in Amsterdam. Hij noemt "Tuik" als zijn voormalige leverancier in Volendam.

Brief op officieel briefpapier van de Nederlandsche Visscherijcentrale.

Het document is een ambtelijke correspondentie tussen de landelijke Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) en de lokale afdeling Vischvoorziening van het Amsterdamse Marktwezen. De NVC vraagt om advies over een verzoek van een individuele vishandelaar, J.P.K. Schoos. Uit de handgeschreven aantekeningen blijkt dat het verzoek van Schoos om toewijzing van verse vis wordt getoetst aan zijn huidige status en eerdere toewijzingen. Schoos wordt getypeerd als een "kleinhandelaar in gerookte vis" die al diverse toewijzingen (voor aal en garnalen op basis van een puntensysteem) heeft ontvangen. De conclusie van de Amsterdamse ambtenaar is negatief: omdat hij al andere toewijzingen heeft en het aalseizoen voorbij is, wordt het verzoek om extra verse vis afgewezen.

Getypt ambtelijk schrijven / Brief

Dit document is een formele afwijzing van een verzoek om extra vis-toewijzingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De handelaar J.P.K. Schoos had gevraagd om "versche visch" te mogen ontvangen na afloop van het aalseizoen. De Verdeelingscommissie oordeelde echter dat hij hier geen recht op had, omdat zijn bedrijfsvoering specifiek gericht was op de handel in gerookte vis en garnalen. De brief specificeert nauwkeurig wat Schoos wél toegewezen kreeg: 120 kg aal (gelijk aan andere rokers) en lopende toewijzingen voor gepelde en ongepelde garnalen en gerookte vis. De zakelijke en strikte toon is kenmerkend voor de bureaucratie rondom de voedseldistributie in oorlogstijd. In de laatste alinea is een typfout zichtbaar ("toewijzingenvoor" aan elkaar geschreven).

Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief betreft een besluit over de toewijzing van visquota aan een individuele handelaar, de heer J.P.K. Schoos. Schoos staat geregistreerd als handelaar in gerookte vis en garnalen en heeft gedurende het seizoen een toewijzing van 120 half-kilogrammen aal ontvangen. De kern van de brief is de afwijzing van een verzoek van Schoos om na het aalseizoen ook toewijzingen voor "versche visch" te krijgen. De Verdeelingscommissie heeft geoordeeld dat hij hier geen recht op heeft. Wel wordt bevestigd dat hij nog steeds toewijzingen ontvangt voor garnalen (zowel gepeld als ongepeld) en overige gerookte vis. Opvallend is de typefout in de laatste alinea waarbij de naam als "Schhos" is geschreven.

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Bij de meeste personen staat een geboortedatum (DD-MM-JJ), bij anderen een adres of enkel een straatnaam. * **Geografie:** De genoemde adressen (Aalsmeerweg, Jan Evertsenstraat, Nieuwe Spiegelstraat, Spaarndammerstraat, Koninginneweg) duiden op Amsterdam. * **Personen:** De lijst bevat diverse familieleden, aangeduid met "Sr." en "Jr." (bijv. Schindeler, Schoos, Sterkenburg en Vrees). De geboortedata variëren van 1879 tot 1923. * **Opmerkelijke details:** Bij "J. de Vries Stadelaar" en "Schoos" ontbreken verdere gegevens. De spelling "Spaarndammerstraat" bevat in het origineel een typfout of spatie ("Spaarndan erstraat").

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om een toewijzing van zoetwatervis. De heer Schoos had op 21 januari 1942 een verzoek ingediend, dat door een commissie van de Visscherij-centrale is beoordeeld en afgewezen. * **Toon:** De toon is ambtelijk, kortaf en beslist. Er wordt geen specifieke reden gegeven voor de afwijzing, anders dan dat de commissie heeft geoordeeld dat de geadresseerde niet in aanmerking komt. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "visch", "Februari" met hoofdletter) en formele briefstijlen ("deel ik U mede", "derhalve").

Medisch getuigschrift / doktersverklaring op briefpapier van de arts.

* **Medische Diagnose:** De arts stelt vast dat de patiënt lijdt aan "Vallende ziekte". Dit is een destijds veelgebruikte, verouderde term voor epilepsie. * **Identificatie Patiënt:** De patiënt is J.P.K. Schoos. De afkorting "W.G." achter de naam zou kunnen verwijzen naar een registratie bij het Wilhelmina Gasthuis, dat zich vlakbij de praktijk van de arts bevond. * **Locatie:** Het adres van de patiënt wordt vermeld als "Hl 43 II". Gezien de locatie van de arts (Oud-West) is dit zeer waarschijnlijk een afkorting voor de Helmersstraat 43-hoog (tweede verdieping), een straat die parallel loopt aan de praktijk van de arts. * **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, professioneel dokters-handschrift met de karakteristieke krachtige signatuur van P.M. Stiggelbout.

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Getypt verslag of besluitenlijst op papier.

* **Inhoud:** Het document betreft de administratieve afhandeling van toewijzingen in de vishandel. Er worden specifieke besluiten genomen over individuen (o.a. Marinus, Schoos, Brondsema, Hendriks) die aanspraak maken op het recht om vis te verhandelen of geleverd te krijgen. * **Casus Marinus:** Een aanzienlijk deel van de tekst gaat over het wantrouwen jegens ene Marinus. Er wordt voorgesteld om zijn marktverleden op de Lindengracht in Amsterdam (1938/1939) te controleren via kwitantieboeken en zijn inkoop bij andere handelaren te verifiëren. * **Distributieregels:** De sectie "Mosselenverdeeling" legt specifieke regels vast voor de verdeling van mosselen, waarbij voorrang wordt gegeven aan handelaren die geen verse vis ontvangen en zij die reeds voor de oorlog in mosselen handelden ("gevent"). * **Status:** Het grote kruis over de pagina suggereert dat deze aantekeningen zijn verwerkt, ongeldig zijn verklaard of naar een officieel register zijn overgebracht.

Handgeschreven ambtelijke notitie of besluitenlijst, waarschijnlijk betreffende handelsvergunningen en visquota.

Dit document bevat aantekeningen over de toewijzing van handelsrechten in de vissector, waarschijnlijk door een lokale controle-instantie of een productschap. Er worden drie specifieke gevallen behandeld: 1. **Controle:** Er moet een onderzoek plaatsvinden in de boekhouding van 'de Kuyper en Jansen' om hun leveringen aan 'Marinus' vast te stellen. 2. **Afgewezen verzoeken:** De aanvraag van J.P.K. Schoos voor een winkelvestiging wordt resoluut afgewezen wegens gebrek aan recht. Ook een verzoek van F. Bronsema (namens filiaalhouder L. Biel) voor een vis-toewijzing wordt afgewezen. De naam 'Evert Kuinstra' is in zijn geheel doorgestreept. 3. **Toewijzing Hendriks:** G.J. Hendriks krijgt wel een toewijzing. De tekst vermeldt dat hij hier voorheen al recht op had, maar daar toen van afzag om "koker" (mogelijk visbakker) te blijven. Zijn nieuwe toewijzing is specifiek onderverdeeld in categorieën (zeevis, aal, gerookte vis en garnalen), waarbij de voorwaarde wordt gesteld ("Acc." - waarschijnlijk *Akkoord*) dat hij de aal levend moet verkopen.

Handgeschreven notulen van een vergadering.

Het document is een verslag van een lokale of regionale Verdeelcommissie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze commissies reguleerden de handel en distributie onder toezicht van de Duitse bezetter. Er worden drie specifieke zaken behandeld: 1. **J.P.K. Schoos:** Zijn aanvraag om zich als winkelier te vestigen wordt afgewezen op basis van zijn beroepsverleden; de commissie houdt vast aan de strikte scheiding tussen marktkooplieden en winkeliers. 2. **F. Brandsma:** Hij vraagt een toewijzing voor vis. De commissie wijst dit af omdat hij geen ervaring heeft als zelfstandig ondernemer, maar slechts als filiaalhouder heeft gewerkt. Opvallend is de vermelding dat dit bij de "Joodsche zaak Levie Beek" was, wat duidt op de context van de onteigening of liquidatie van Joodse bedrijven. 3. **G.J. Hendriks:** Deze zaak is complexer. Hendriks had eerder een vergunning geweigerd omdat de regels hem dan zouden verbieden om vis te blijven roken (specialisatie-dwang). Hij probeert nu blijkbaar opnieuw een toewijzing te krijgen.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.

Document

Het document is een beknopte administratieve weergave van besluitvorming rondom de toewijzing van vis aan specifieke aanvragers (vermoedelijk handelaren of winkeliers). 1. **Geval Schoos**: J.P.K. Schoos vraagt om een toewijzing van "verschelvisch" (verse schelvis). De notitie vermeldt dat er echter alleen gerookte vis beschikbaar is, wat leidt tot het besluit: "afwijzen". 2. **Geval Schouten**: Er zijn twee personen met de achternaam Schouten. * **Jac. Schouten** vraagt om een vergroting van zijn huidige quotum ("vraagt grootere"). Het besluit luidt "verhooging" (verhoging toegekend). * **P. Schouten** vraagt eveneens een toewijzing. Hierbij is genoteerd "Visch do." (waarbij 'do.' staat voor 'ditto', verwijzend naar de eerdere aanvraag). Dit verzoek wordt gemarkeerd met "afwijzen".

Kasboek- of voorraadadministratie (twee pagina’s).

* **Inhoud:** Het document betreft een nauwkeurige logistieke afrekening. Er wordt onderscheid gemaakt tussen voorraad op het "Buitenterrein" en "Binnen". De eenheden worden geteld in "stuks" (st.), die verpakt zijn in kistjes met verschillende standaardaantallen (100, 120, 150, 160, 175, 200 stuks per kist). * **Logistiek:** De aanvoer en afvoer gebeurt via diverse transportmiddelen: "4 wagons" (trein), "1 schuit" (boot) en "1 auto" (vrachtwagen). * **Actoren:** Er worden diverse handelsnamen en personen genoemd, zoals N.V. v.d. Bulk, Gebr. Oosterbaan, G. v. Mey uit Monnickendam (M'dam), en Fa. Joh. Strik. Verder zijn er afnemers of commissionairs zoals Rienstra, Frommé, Puul, Schoos, Seur en De Groot. * **Rekenkundig:** De administratie telt de verschillende partijen op tot een totaal van 489.300 stuks op de ochtend van 21 april. Onderaan de rechterpagina wordt een aparte "Kistenstand" bijgehouden (totaal 550 kisten) die is uitgegeven aan diverse personen.

Administratief logboek/registerblad (toewijzingslijst).

* **Inhoud:** Het document registreert de "toewijzing" (toew.) van vis (schol, aal, garnalen) aan specifieke personen of firma's. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen het toegewezen gewicht en het daadwerkelijk geleverde/gewogen gewicht (gew.). * **Logistiek:** Er is een nauwkeurige tijdregistratie van de transportauto (3,5 uur) en de gevolgde route tussen koelhuizen (C.M. Koelhuis en Noordermarkt). Dit duidt op een strak gereguleerde distributieketen. * **Controle en Disciplinering:** De rode aantekeningen onderaan zijn cruciaal. Ze wijzen op onregelmatigheden: A. v. Schaik wordt beschuldigd van het "op gewicht brengen" van partijen (mogelijk manipulatie van gewichten) en heeft een ernstige waarschuwing gekregen. Ook Mees ter Voort heeft een waarschuwing gekregen. * **Terminologie:** "Ktn" staat voor kisten; "p." staat voor ponden (vóór de volledige metrisering in de praktijk vaak nog gebruikt naast KG); "garn." voor garnalen.

Medische verklaring op briefpapier van de arts.

Het document is een officiële verklaring van een huisarts, dr. P.M. Stiggelbout, gericht "Lectori Salutem" (aan de lezer/geadresseerde). In de verklaring stelt de arts vast dat de heer J.P.K. Schoos lijdt aan epilepsie. De brief is kort en zakelijk van aard. De afkorting "R." bovenaan de handgeschreven tekst staat traditioneel voor "Recipe" (neem), maar wordt hier gebruikt als inleiding voor een medische mededeling. De handtekening onderaan bevestigt de authenticiteit van de diagnose door de behandelend arts.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] In de kaart vP/HG. [Handgeschreven doorheen en rechts hiervan:] Verzonden 12/6 28/71/2 M. 12 Juni 1939. den Heer S.J. Schoos, Lindengracht 264 hs, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 Mei jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Westerstraat te laten bijstaan - niet vervangen...

# TRANSCRIPTIE · 10/12 1941 Verdeeling J.P.K. Schoos : vraagt toewijzing verschelvisch. Echter alleen gerookte visch, afwijzen __________________________________ Jac. Schouten vraagt grootere P. Schouten toewijzing Jac. Schouten verhooging Visch ‾do.‾ P. Sch. afwijzen

# TRANSCRIPTIE vP/HG. [handgeschreven:] *extra* 28/71/2 M. 12 Juni 1939. den Heer S.J.Schoos, Lindengracht 264 hs, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 Mei jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Westerstraat te laten bijstaan - niet vervangen - door Uw zoon J.P.K.Schoos. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE Pretoriuspl: 6 Juni '44 v.P.K. Schoors Toew. 100 kg. schol f 2.09 Is onder mijn toezicht verdeeld aan 89 personen [Signatuur: Reynger] [Linksonder in ander handschrift:] doss. contr. 9-6-44 det

# TRANSCRIPTIE Verzonden 17/2 HG. den Heer J.P.K. Schoos, Wilhelminastraat 43 II, <u>Amsterdam-West.</u> Wijk 25. 46A/24/2 M. 17 Februari 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 Januari jl. deel ik U mede, dat na onderzoek door de door de Visscherij-centrale ingestelde Commissie is gebleken, dat U niet voor een toewijzing van zoetwatervisch in aanmerking kunt komen. Aan Uw verzoek kan der...