Brief op briefpapier van de afzender. 15 Mei 1942. Naamlooze Vennootschap tot exploitatie van hotels, café's, restaurants "SMAALDERS", Overtoom 87, Amsterdam. Gemeentelyken Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd links:]
NAAMLOOZE VENNOOTSCHAP TOT
EXPLOITATIE VAN HOTELS, CAFÉ'S,
RESTAURANTS „SMAALDERS"
OVERTOOM 87
Telefoon Café 81576
Telefoon Rest. 84817
Telefoon Dir. en Adm. 86075
Specialiteit Indische Rijsttafel

[Afbeelding van een wajangpop]

[Briefhoofd rechts:]
Nº 46A/150/1 M. 1942 16/5 [gestempeld/handgeschreven]

AMSTERDAM (W.), 15 Mei 19 42

Aan den Gemeentelyken Dienst van
het MARKTWEZEN,
ALHIER.

[Handgeschreven:] mw. Furp.

Myneheeren,

Reeds geruimen tyd ontvangen wy garnalen van onzen leverancier Ch.W.Willems, John Franklinstraat 52, Alhier, welke garnalen wy dringend noodig hebben voor onze indische rysttafel. Sinds eenigen tyd kan genoemde leverancier ons deze garnalen niet meer leveren, aangezien hy zelf geen aanvoer meer hiervan krygt. Beleefd doch dringend verzoeken wy U hem deze leveranties niet te onthouden, daar anders een groot gedeelte van ons bedryf gevaar loopt te moeten worden stop gezet.

Uwe berichten met belangstelling tegemoet ziende

Hoogachtend,

[Handtekening: M. Smaalders (?)] In deze brief uit mei 1942 wendt de directie van Restaurant Smaalders zich tot de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De kern van de zaak is een nijpend tekort aan garnalen, een essentieel ingrediënt voor hun specialiteit: de Indische rijsttafel.

Hun vaste leverancier, Ch.W. Willems uit de John Franklinstraat, krijgt zelf geen garnalen meer aangeleverd. Smaalders verzoekt de instantie dringend om de leveranties aan deze handelaar niet te staken of te blokkeren. De toon van de brief is formeel maar wanhopig; men stelt expliciet dat het voortbestaan van een groot deel van het bedrijf op het spel staat ("gevaar loopt te moeten worden stop gezet") als de toevoer van garnalen niet wordt hersteld. De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de schaarste aan voedsel en grondstoffen reeds vergevorderd en stond de distributie onder streng toezicht van de overheid. De "Gemeentelyken Dienst van het Marktwezen" speelde een centrale rol in de regulering en toewijzing van goederen op de Amsterdamse markten.

Restaurant Smaalders aan de Overtoom was in die tijd een bekend adres voor de Indische keuken, wat destijds nog een luxe en exotische specialiteit was (zoals ook blijkt uit het logo met de wajangpop). De oorlogsomstandigheden maakten het echter steeds moeilijker om de benodigde ingrediënten, zoals vis en schaaldieren, te bemachtigen. Dit document illustreert de dagelijkse strijd van ondernemers om hun zaak draaiende te houden te midden van distributiemaatregelen en tekorten. M. Smaalders W. Willems Marktwezen