Handgeschreven brief (verzoekschrift). 10 augustus 1942. J.G. Bosbaan sr., Lindengracht 10 boven, Amsterdam-C. Den Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Links boven:]
J.G. Bosbaan sr.
Lindengracht 10 bv.
Amsterdam - C

[Stempel:]
№ 467/194/2 M. 1942 19/8

[Rechts boven:]
929
Amsterdam, 10 Augustus ’42

[Ambtelijke kanttekeningen in de marge:]
ni. Com. Verdeling
Hoe zit dit? [gevolgd door paraaf]

[Adressering:]
Den Heer Directeur van het
Marktwezen
te Amsterdam +

Mijnheer!

• Hiermede neem ik beleefd de vrijheid Uw aandacht te vragen voor het volgende.
  Mijn 27-jarige zoon, erkend bij de Visscherij-Centrale, van kindsbeen af in het visventersbedrijf werkzaam geweest, is momenteel in het bezit van een z.g. „enkele toewijzing” bij de visafslag, Alhier. Dit wil dus zeggen, dat, wanneer hij aan de beurt is (hoogstens ééns per week), hij 40 pond aal ontvangt, en een enkele maal een bak garnalen; hieraan is in totaal ongeveer f 7.- per week te verdienen, na aftrek van omzetbelasting en onkosten.
• Mij is verzekerd, dat mijn zoon, die nooit een werkkring buiten de vishandel heeft bekleed, alleen dààrom niet voor een grotere toewijzing in aanmerking komt, omdat hij bij mij, als vader, inwoont.
• Tot nu toe was het nog mogelijk, buiten de toewijzingen om vis te kopen; daar zulks in de toekomst niet meer mogelijk zal zijn, richt ik het beleefde verzoek tot U, te willen overwegen of mijn zoon voor een ruimere toewijzing in aanmerking kan komen.
  Gaarne enig bericht Uwerzijds afwachtend,
  teken ik, met de meeste
  hoogachting:
  [Ondertekening:] J.G. Bosbaan

[Linksonder in potlood:]
2x garnalen
opb. [paraaf] De brief is een formeel verzoek van een vader (J.G. Bosbaan sr.) namens zijn zoon, een 27-jarige visventer in Amsterdam. De kern van het probleem is de economische overleving van de zoon onder het distributiestelsel.

Belangrijke punten uit de brief:
* Rationering: De zoon heeft een "enkele toewijzing", wat hem slechts 40 pond aal (paling) en incidenteel garnalen per week oplevert.
* Inkomsten: De netto verdienste is slechts 7 gulden per week, wat zelfs voor 1942 een zeer laag bedrag was om van te leven.
* Regelgeving: De afzender kaart een schijnbare onrechtvaardigheid aan: de zoon krijgt geen grotere toewijzing omdat hij nog bij zijn vader inwoont.
* Vrije handel: De brief wijst op het verdwijnen van de mogelijkheid om "buiten de toewijzingen om" (de vrije handel of grijze markt) vis in te kopen, waardoor de officiële toewijzing cruciaal wordt voor het voortbestaan van zijn bedrijf.

De ambtelijke krabbels ("Hoe zit dit?") suggereren dat het verzoek serieus in behandeling is genomen of dat er intern navraag werd gedaan naar de geldende regels voor inwonende handelaren. Dit document stamt uit augustus 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werd de schaarste aan voedsel en goederen steeds nijpender en werd de grip van de bezetter op de distributie (via organen zoals de Visscherij-Centrale) totaal.

De Lindengracht in de Jordaan was vanouds een volkswijk waar veel marktkooplieden en visventers woonden. De brief illustreert hoe kleine zelfstandigen verstrikt raakten in de bureaucratie van de bezettingsjaren, waarbij het recht op arbeid en inkomen direct gekoppeld was aan ambtelijke toewijzingen en distributiebescheiden. Het inkomen van 7 gulden moet gezien worden in het licht van een tijd waarin een gemiddeld arbeidersloon rond de 25 tot 35 gulden per week lag; de zoon leefde dus ver onder de armoedegrens. J.G. Bosbaan Marktwezen