Nota (rekening)
Origineel
Nota (rekening) (Gedrukte tekst is vetgedrukt, handgeschreven tekst is cursief weergegeven)
[Stempel linksboven:]
N. J. STEUR
Vischhandel
Telefoon № 20
MONNIKENDAM
[Rechtsboven:]
den .......... 14/12 .......... 19...
Nota
voor I. Mulder [?]
van ............................................................................
[Dubbele horizontale scheidingslijn]
Porto Congé ........................................ 2.50
Ambtsgeld .......................................... 2.75
[Horizontale optelstreep]
.............................................................. 5.25
[Onderaan:]
Gebr. Winter A'dam 710 De nota is afkomstig van een visexporteur of -handelaar uit Monnikendam. Opvallend is dat de rekening niet gaat over de levering van vis zelf, maar over de administratieve en logistieke afhandeling van een zending:
* Porto Congé: 'Porto' betreft verzendkosten. 'Congé' was in die tijd de term voor een officieel transportdocument of verlofbriefje, noodzakelijk voor het vervoer van goederen waarover accijns of controle werd uitgeoefend (zoals vis of sterke drank).
* Ambtsgeld: Dit verwijst naar leges of administratieve vergoedingen die aan een beambte of kantoor moesten worden betaald voor het opmaken of stempelen van documenten.
* Datering: De spelling "Vischhandel" (met 'ch') en het zeer lage telefoonnummer (№ 20) duiden op een datum in de vroege 20e eeuw, vermoedelijk tussen 1900 en 1930. Monnikendam was begin 20e eeuw een belangrijk centrum voor de visserij op de Zuiderzee, met een grote nadruk op de haringrokerij en de handel in vis. Handelaren zoals N.J. Steur regelden niet alleen de in- en verkoop, maar vaak ook het complexe transport naar het achterland of het buitenland. De administratieve lastendruk was voor dergelijke bederfelijke goederen aanzienlijk, wat verklaart waarom dergelijke "onkostennota's" werden verstuurd aan opdrachtgevers of tussenpersonen. De firma Gebr. Winter in Amsterdam was een bekende drukkerij die gespecialiseerd was in handelsdrukwerk voor de regio Noord-Holland. I. Mulder J. Steur N.J. Steur
Samenvatting
De nota is afkomstig van een visexporteur of -handelaar uit Monnikendam. Opvallend is dat de rekening niet gaat over de levering van vis zelf, maar over de administratieve en logistieke afhandeling van een zending:
* Porto Congé: 'Porto' betreft verzendkosten. 'Congé' was in die tijd de term voor een officieel transportdocument of verlofbriefje, noodzakelijk voor het vervoer van goederen waarover accijns of controle werd uitgeoefend (zoals vis of sterke drank).
* Ambtsgeld: Dit verwijst naar leges of administratieve vergoedingen die aan een beambte of kantoor moesten worden betaald voor het opmaken of stempelen van documenten.
* Datering: De spelling "Vischhandel" (met 'ch') en het zeer lage telefoonnummer (№ 20) duiden op een datum in de vroege 20e eeuw, vermoedelijk tussen 1900 en 1930.
Historische Context
Monnikendam was begin 20e eeuw een belangrijk centrum voor de visserij op de Zuiderzee, met een grote nadruk op de haringrokerij en de handel in vis. Handelaren zoals N.J. Steur regelden niet alleen de in- en verkoop, maar vaak ook het complexe transport naar het achterland of het buitenland. De administratieve lastendruk was voor dergelijke bederfelijke goederen aanzienlijk, wat verklaart waarom dergelijke "onkostennota's" werden verstuurd aan opdrachtgevers of tussenpersonen. De firma Gebr. Winter in Amsterdam was een bekende drukkerij die gespecialiseerd was in handelsdrukwerk voor de regio Noord-Holland.