N.J. Steur

Verklaring (intentieverklaring voor huur marktplaaats)

* **Doel:** De ondertekenaar, N.J. Steur, legt formeel vast dat hij een vaste staanplaats wil huren op de Vismarkt aan de De Ruyterkade in Amsterdam voor het jaar 1941. * **Keuze:** In de tekst zijn opties gegeven voor de grootte van de plaats. De optie van 10 m² voor ƒ 100,- is doorgestreept. Er is gekozen voor de optie van 20 m² (waarbij het bedrag van ƒ 200,- overigens ook een correctie/doorhaling lijkt te hebben, wat kan duiden op een prijsafspraak of typefout). * **Voorwaarden:** * De overeenkomst is afhankelijk van een formeel besluit van de Gemeenteraad. * Er wordt verzocht om betaling in 12 maandelijkse termijnen. * De huurder erkent de plicht om het volledige jaargeld te betalen, ongeacht of de plek het hele jaar door daadwerkelijk wordt gebruikt. * **Administratieve details:** Het document bevat een duidelijke instructie onderaan ("Doorhalen, wat niet gewenscht wordt"), wat aantoont dat dit een standaardformulier was voor marktkooplieden.

Administratief bijblad / intern memorandum.

Dit document bevat een ambtelijke afwijzing van een voorstel van een zeker individu, N.J. Steur. Het verzoek hield in dat er regels moesten komen om 'venters' (ambulante handelaren) die schulden hadden bij groothandelaren ('grossiers') uit te sluiten van de markt. De auteur van de notitie adviseert dit verzoek niet in te willigen. De argumentatie hiervoor is pragmatisch: de belangenorganisatie van de grossiers heeft deze kwestie al vaker besproken, maar is nooit tot een werkbare oplossing of overeenstemming gekomen. De verschillende data en handtekeningen in de kantlijn laten het bureauctratische pad zien dat dit document in korte tijd (ongeveer anderhalve week) heeft afgelegd binnen een overheids- of marktinstantie.

Doorslag van een getypte zakelijke brief.

* **Kernboodschap:** De directeur wijst een verzoek van N.J. Steur af om in te grijpen op de vismarkt tegen wanbetalende venters. * **Argumentatie:** De afzender stelt dat de overheid of marktinstantie pas stappen kan ondernemen als de grossiers (groothandelaren) zichzelf eerst organiseren. Hij wijst erop dat eerdere pogingen hiertoe vanuit de grossierssector de afgelopen jaren op niets zijn uitgelopen. * **Toon:** Zakelijk, formeel en beslist. Er wordt een duidelijke grens getrokken tussen de verantwoordelijkheid van de marktmeester/directeur en de eigen verantwoordelijkheid van de handelaren. * **Opmerkelijke details:** Het woord "M o n n i k e n d a m" is met spaties en onderstreept getypt om de bestemming te benadrukken voor de postverwerking.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie) met handgeschreven kanttekening.

Deze zakelijke brief dient als reactie op een verzoek van de heer N.J. Steur, een visondernemer uit Monnickendam. Steur had blijkbaar aangedrongen op sancties tegen visventers die hun uitstaande schulden bij groothandelaren (grossiers) onbetaald lieten. De directeur wijst dit verzoek af. De kern van het argument is dat de overheid of de marktinstantie niet kan optreden zolang de gedupeerde partijen – de grossiers – niet verenigd zijn in een formele organisatie. Uit de tekst blijkt een zekere frustratie over de verdeeldheid onder de grossiers, aangezien eerdere pogingen om tot een gezamenlijke organisatie te komen al jaren vruchteloos bleken. De brief legt de verantwoordelijkheid voor het oplossen van dit economische geschil terug bij de sector zelf.

Handgeschreven verklaring op briefpapier voorzien van een bedrijfsstempel.

Het document is een korte, zakelijke verklaring afgegeven door N.J. Steur, een vishandelaar uit Monnikendam. In de verklaring bevestigt Steur dat hij in de jaren 1939 en 1940 aal (paling) en gerookte vis heeft verkocht aan een zekere J. Onrust. De tekst is geschreven in een duidelijk leesbaar cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. De spelling is conform de destijds geldende regels (bijv. "visch"). De toon is formeel, wat blijkt uit het gebruik van de term "Ondergetekende" en de afsluiting "Hoogachtend".

Nota (rekening)

De nota is afkomstig van een visexporteur of -handelaar uit Monnikendam. Opvallend is dat de rekening niet gaat over de levering van vis zelf, maar over de administratieve en logistieke afhandeling van een zending: * **Porto Congé:** 'Porto' betreft verzendkosten. 'Congé' was in die tijd de term voor een officieel transportdocument of verlofbriefje, noodzakelijk voor het vervoer van goederen waarover accijns of controle werd uitgeoefend (zoals vis of sterke drank). * **Ambtsgeld:** Dit verwijst naar leges of administratieve vergoedingen die aan een beambte of kantoor moesten worden betaald voor het opmaken of stempelen van documenten. * **Datering:** De spelling "Vischhandel" (met 'ch') en het zeer lage telefoonnummer (№ 20) duiden op een datum in de vroege 20e eeuw, vermoedelijk tussen 1900 en 1930.

Handgeschreven verklaring op gelinieerd papier, voorzien van een bedrijfsstempel en ambtelijke registratiestempels.

Het document betreft een formele verklaring afgelegd door de vis-handelaar N.J. Steur uit Monnikendam. In deze verklaring bevestigt hij dat een vaste klant, C. Bras, woonachtig aan de Grote Noord 66 te Monnikendam, reeds zestien jaar (van 1926 tot 1942) vis bij hem koopt. Een latere toevoeging in een ander handschrift specificeert de frequentie van deze aankopen: "1 x per week". Het document is voorzien van een officieel ambtelijk stempel, wat duidt op registratie bij een overheidsinstantie.

Orderbon / handgeschreven factuur.

* **Inhoud:** Het document is een specificatie van geleverde viswaren. De posten betreffen "p." (mogelijk stuks of ponden van een specifieke vissoort), "tongjes" (kleine tongen), "rug" (rugstukken/filets van grotere vis), "tong" (zeetong) en een "snee" (moot of plak vis). * **Berekening:** De prijzen zijn genoteerd in guldens. De optelsom (48,00 + 43,20 + 8,00 + 47,25 + 9,00 + 14,95) komt exact uit op het totaalbedrag van **170,40**. Dit was voor die tijd een aanzienlijk bedrag, wat suggereert dat "Karel" mogelijk een inkoper voor een horecagelegenheid of een andere vishandelaar was. * **Datering:** De notitie "21.9 n" linksonder het totaal duidt waarschijnlijk op de datum: 21 september (de 'n' zou kunnen staan voor 'nota' of een maand-afkorting, hoewel 'n' niet direct naar september linkt, kan het ook een jaartal-notatie zijn). * **Telefoonnummer:** Het telefoonnummer "M 20" (met de M van Monnickendam) wijst op een periode waarin telefoonverkeer nog via een handmatige centrale verliep, wat het document waarschijnlijk in de jaren '30, '40 of vroege jaren '50 plaatst.

Boekhoudkundig overzicht / Kwitantielijst.

* **Inhoud:** Het document is een overzicht van wekelijkse ontvangsten van de vishandel N.J. Steur over het gehele jaar 1939. Het totaalbedrag over de eerste zeven maanden bedraagt f 2524,70, wat onderaan de tweede kolom wordt opgeteld bij de rest van het jaar tot een eindtotaal van f 4852,70. * **Producten:** De lijst in het midden somt de verhandelde vissoorten op: schelvis, aal (paling), spiering, sprot, makreel, bokking (gerookte haring in diverse varianten: spek-, harde- en versche bokking) en garnalen. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Rept. 2/11 '43 bij N.V.C." suggereert dat deze cijfers uit 1939 tijdens de Tweede Wereldoorlog (november 1943) moesten worden gerapporteerd aan een instantie, waarschijnlijk de Nederlandsche Voedselvoorziening (N.V.C. staat mogelijk voor een afdeling daarvan). De grote "opb" paraaf kan staan voor "opgeborgen" of "opgebracht".

Boekhoudkundig overzicht / debiteurenkaart.

Dit document betreft een zakelijke administratie van de Monnikendamse visvishandel N.J. Steur uit het jaar 1940. De lijst toont wekelijkse posten, waarschijnlijk factuurbedragen of ontvangsten. In de linker kolom is het subtotaal over de eerste helft van het jaar berekend (f 2213,88). Dit bedrag is verwerkt in het eindtotaal onderaan de rechterkolom (f 4.987,44). De annotaties in de rechterkolom bieden een waardevol inzicht in de handelsproducten van die tijd: * **Bokking:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen *Handbokking*, *Trekbokking*, *Engelse bokking* en *Versche bokking*. Dit duidt op verschillende rook- en verwerkingsmethoden. * **Andere vis:** *Schol*, *schar*, *gerookte voorn* en *sprat* (mogelijk gefileerde sprot). * **Garnalen:** Specifiek vermeld als "gepeld".

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

# TRANSCRIPTIE H.H. Stam / Jongbloed sep. rapport. 11 NOV. 1944

# TRANSCRIPTIE [Linkerbovenhoek] Th. Ströer, adres onv. P. 24/4

# TRANSCRIPTIE J. J. H. Haagedoorn winkel v. Limburg St. str. grotere toewijzing ~~afwijzen~~ geen recht