Officieel rapport / ambtsbericht van de Centrale Crisis Controle-dienst (CCD). 29 augustus 1942. Centrale Crisis Controle-dienst, Afdeling Spijs-vetten en Visscherij, Amsterdam. Directie van het Marktwezen te Amsterdam. Nº 46ª/321/75 M. 1942 2/9 [stempel] 950
Centrale Crisis Controle-dienst
Afd. Spijs-vetten en Visscherij

Amsterdam, 29 Augustus 1942.

Aan de directie van het Marktwezen
te Amsterdam.

Rapport.
vid. Insp [?]

Naar aanleiding van een mededeeling van Uw dienst aan den Heer Visscher, d.t. CCD te Amsterdam, dat er in het perceel Commelinstraat 11 op de 3e etage regelmatig gerookte aal of paling zou worden bezorgd, is er door mij, ondergeteekende, Controleur Landbouw-Crisiswet 1933, juncto art. 113 Economisch Sanctie besluit ter plaatse een onderzoek ingesteld, waarbij is gebleken dat zoowel bij
G. de Bruin, Commelinstraat 11 III v, als bij
B.E. Lavage, Commelinstraat 11 III a, beiden te Amsterdam, geen gerookte aal of paling aanwezig was, noch eenige aanduiding waaruit zulks zou blijken, bijv. ledige kisten of ander verpakkingsmateriaal, afval e.d., terwijl ook voor het onderzoek dit kon uitmaken geen redenen aanwezig waren om maar te vermoeden dat er wel gerookte aal of paling aanwezig zou zijn geweest, zoodat dit onderzoek is gestaakt.
Tenzij er van Uw dienst meer positieve aanduidingen worden verstrekt, zooals getuige(n), tijdstippen van event. aflevering e.d., zal deze zaak dus als afgedaan worden beschouwd.

[handtekening linksonder:]
Gezien Visscher
Gezien Opbergen 7-9-42 de Haan

[rechtsonder:]
De Controleur
[handtekening J. Hoogveen]
597 Het document is een verslag van een controleur van de Centrale Crisis Controle-dienst (CCD) naar aanleiding van een tip over de illegale levering van gerookte vis. De controle richtte zich op twee woningen aan de Commelinstraat 11 in Amsterdam (3e etage voor en achter).

De controleur, J. Hoogveen, rapporteert dat er bij de bewoners (G. de Bruin en B.E. Lavage) geen vis is aangetroffen. Ook werden er geen indirecte bewijzen gevonden, zoals lege kisten of verpakkingsmateriaal. De toon van het rapport is zakelijk en licht defensief; de controleur stelt dat er geen enkele aanleiding was om de tip serieus te nemen en sluit het dossier bij gebrek aan hard bewijs of getuigenverklaringen. De latere parafen en stempels (waaronder die van 'Visscher' en 'de Haan' begin september) duiden op de ambtelijke verwerking en goedkeuring van de afhandeling. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) heerste er grote schaarste aan voedsel en goederen. Om de distributie te beheersen en de zwarte handel te bestrijden, werd de Centrale Crisis Controle-dienst (CCD) ingezet. De CCD controleerde op naleving van de distributiewetten en de Landbouw-Crisiswet.

Gerookte aal en paling waren in 1942 kostbare producten die vaak buiten de officiële distributiebonnen om werden verhandeld. Dit rapport illustreert het systeem van verklupping en surveillance: instanties (zoals de Dienst Marktwezen) gaven tips aan opsporingsdiensten door, waarna huiszoekingen volgden. Het feit dat specifieke adressen in de Commelinstraat (Oosterparkbuurt) worden genoemd, geeft een inkijkje in het dagelijks leven en de constante dreiging van controles in Amsterdamse woonwijken tijdens de oorlogsjaren. B.E. Lavage G. de Bruin J. Hoogveen Landbouw (Controleur) Marktwezen