Archief 745
Inventaris 745-387
Pagina 66
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven memo of dossiernotitie op een los blad.

"Oct '42" (Oktober 1942).

Origineel

Handgeschreven memo of dossiernotitie op een los blad. "Oct '42" (Oktober 1942). M. Zak is naar Westerbork.
is gehuwd met christenvrouw.
Zak ontving vorig jaar
mosselen
De echtgenoote v. Zak
verzoekt thans, om voor ~~die~~
de toewijzing in haar echt-
genoot in aanmerking te komen,
daar zij geen inkomen heeft.
adres Goudsbloemstraat 58 ^III

[Rechts in blauwe/zwarte inkt:]
Oct '42
dekaan [of dekan]

[Onderaan in rood potlood:]
Bespr. Adv. * Inhoud: Het document betreft een verzoek om financiële of materiële ondersteuning ("toewijzing") door de niet-Joodse echtgenote van een Joodse man genaamd M. Zak. De heer Zak is gedeporteerd naar kamp Westerbork. De notitie vermeldt dat de man het jaar daarvoor "mosselen" ontving (mogelijk een specifieke distributie of extraatje). Omdat hij weg is en zij geen eigen inkomen heeft, vraagt zij of de toewijzing die aan haar man toebehoorde, nu aan haar kan worden uitgekeerd.
* Status van het huwelijk: Er wordt specifiek vermeld dat hij gehuwd is met een "christenvrouw" (een gemengd huwelijk of Mischehe). In de context van de bezetting was dit een cruciale juridische status die soms (tijdelijk) bescherming bood tegen deportatie, al blijkt uit dit briefje dat M. Zak desondanks in Westerbork verblijft.
* Adres: Goudsbloemstraat 58-III bevindt zich in de Jordaan in Amsterdam. Uit archieven (zoals het Joods Monument) is bekend dat Mozes Zak op dit adres woonde.
* Marginalia:
* De aantekening "Oct '42" dateert de hulpaanvraag midden in de periode van de grote deportaties.
* De term "dekaan" (of dekan) zou kunnen wijzen op een kerkelijk functionaris of een hoofdonderzoeker van een charitatieve instelling.
* De rode aantekening "Bespr. Adv." staat waarschijnlijk voor "Besproken Advies" of "Besproken Adviseur", wat duidt op een administratieve afhandeling van het verzoek. Dit document is een aangrijpende getuigenis van de bureaucratische realiteit tijdens de Jodenvervolging in Nederland. Het illustreert de precaire positie van achterblijvende partners in gemengde huwelijken. Wanneer de Joodse kostwinner werd weggevoerd naar Westerbork, bleven de achterblijvers vaak zonder middelen van bestaan achter.

De vermelding van "mosselen" is opmerkelijk; tijdens de oorlog waren mosselen een van de weinige voedselbronnen die buiten de algemene rantsoenering vielen of via specifieke sociale kanalen werden verdeeld. De aanvraag toont de bittere noodzaak voor de echtgenote om elke vorm van steun over te nemen om te kunnen overleven. De brief is waarschijnlijk afkomstig uit het archief van een hulporganisatie zoals de Joodse Raad of een kerkelijke armenraad. M. Zak zijn echtgenote (niet bij naam genoemd aangeduid als "christenvrouw").

Samenvatting

  • Inhoud: Het document betreft een verzoek om financiële of materiële ondersteuning ("toewijzing") door de niet-Joodse echtgenote van een Joodse man genaamd M. Zak. De heer Zak is gedeporteerd naar kamp Westerbork. De notitie vermeldt dat de man het jaar daarvoor "mosselen" ontving (mogelijk een specifieke distributie of extraatje). Omdat hij weg is en zij geen eigen inkomen heeft, vraagt zij of de toewijzing die aan haar man toebehoorde, nu aan haar kan worden uitgekeerd.
  • Status van het huwelijk: Er wordt specifiek vermeld dat hij gehuwd is met een "christenvrouw" (een gemengd huwelijk of Mischehe). In de context van de bezetting was dit een cruciale juridische status die soms (tijdelijk) bescherming bood tegen deportatie, al blijkt uit dit briefje dat M. Zak desondanks in Westerbork verblijft.
  • Adres: Goudsbloemstraat 58-III bevindt zich in de Jordaan in Amsterdam. Uit archieven (zoals het Joods Monument) is bekend dat Mozes Zak op dit adres woonde.
  • Marginalia:
    • De aantekening "Oct '42" dateert de hulpaanvraag midden in de periode van de grote deportaties.
    • De term "dekaan" (of dekan) zou kunnen wijzen op een kerkelijk functionaris of een hoofdonderzoeker van een charitatieve instelling.
    • De rode aantekening "Bespr. Adv." staat waarschijnlijk voor "Besproken Advies" of "Besproken Adviseur", wat duidt op een administratieve afhandeling van het verzoek.

Historische Context

Dit document is een aangrijpende getuigenis van de bureaucratische realiteit tijdens de Jodenvervolging in Nederland. Het illustreert de precaire positie van achterblijvende partners in gemengde huwelijken. Wanneer de Joodse kostwinner werd weggevoerd naar Westerbork, bleven de achterblijvers vaak zonder middelen van bestaan achter.

De vermelding van "mosselen" is opmerkelijk; tijdens de oorlog waren mosselen een van de weinige voedselbronnen die buiten de algemene rantsoenering vielen of via specifieke sociale kanalen werden verdeeld. De aanvraag toont de bittere noodzaak voor de echtgenote om elke vorm van steun over te nemen om te kunnen overleven. De brief is waarschijnlijk afkomstig uit het archief van een hulporganisatie zoals de Joodse Raad of een kerkelijke armenraad.

Genoemde Personen 3

Producten

Kruidenier (Droog): Bloem Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Mossel Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen Kamp Westerbork

Kooplieden in dit dossier 80

A. Cuypstraat 117 b. = 11700 p
76 jaar) 110
Dunne spruiten
Gestripte kabeljauw
Gestripte wijting
Groote schelvisch 50 cm en grooter
Groote schol 50 cm en grooter
Groote tong 37 cm en grooter 0,98
M. Sicma 0,98
Haring en tooters
H.L. --- 4
Kabeljauw 72 cm en grooter
M. Sicma 0,43
M. Sicma 0,83
Alle 80 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2